Eş Olmanın Varoluşsal Kazanımları

Eş Olmanın Varoluşsal Kazanımları

Nikahlanıp eş olma, bazı zorluklarıyla birlikte, kişinin varlığını geliştirmeye yönelik hayatî öneme sahip kazanımlar sağlayabilmektedir. Eşliğin zorluklarını kolaylaştırma ve avantajlarını olabildiğince artırmak, kişinin yetkinliğine bağlıdır. Aksi halde, eş olmak kişinin varoluşsal krizlerini derinleştirebilir.

Eşin kazanımları, özellikle bireyin anlam arayışı, kimlik ve kişilik gelişimi ile ilişkilidir.  “Eş” olmak, bir başkasıyla bilinçle, duygusal ve hukuki bağlarla bağlı bir birlikteliğe girmektir.  Eşlik, insanın kendi potansiyelini sınadığı, geliştirdiği ve dönüştüğü bir varoluş çabasıdır. Olgun ve sağlıklı bir eş ilişkisi; kişiyi daha sabırlı, derinlikli ve anlayışlı yapar, onun bilişsel, duygusal, ahlâkî ve ruhsal gelişimini destekler. İnsanın temel ruhsal ihtiyaçlarından olan ait olma (aidiyet), birine bir şeye yakınlık duyma yetisi, eşlik ilişkisiyle derinleşir. Bu bağ, bireyin kendini eşiyle bütünleşik ve evinde hissetmesine yardımcı olur. Eşlik, insanın benliğiyle yüzleştiği en yoğun alanlardan biridir. Eş, hayat yolculuğunun yoldaşı olarak sıradan bir “kişi” değildir; Onun sayesinde çok şey kazanabilir. Mesela, bazen bir ayna olabilir; kişi, alışkanlıklarını, zaaflarını, güçlerini, savunma mekanizmalarını onda daha açık biçimde görür; kör noktalarını farkeder. Çünkü kişi, ancak başka bir insanla yüzleştiğinde kendini derinlemesine tanıyabilir.

Eş olunca kişi, sadece kendisi için değil, artık bir başkası için de yaşama zevkini tadar; içtenlikle sorumluluk alma, fedakârlık etme ve empati yaparak başka birinin acısına, sevincine ortak olma kapasitesini geliştirir. Eşlik ilişkisi, kişinin sabrını, tahammülünü ve kriz yönetimi becerisini artırır. Destekleyici bir eş, bireyin potansiyelini keşfetmesine, cesaret bulmasına, yaratıcı tarafını açığa çıkarmasına katkıda bulunur ve kendini gerçekleştirme yolculuğunda destek olabilir. Eşlerin birbirini karşılıklı teşviki, bireyin kendilik idealine daha sağlam adımlarla yaklaşmasını ve birlikte büyümeyi, bütünleşmeyi sağlar. 

Ancak, baskıl ve müdahaleler ağının oluşturulmaması gerekir ki, bireyin iç sesi bastırılmasın, bireysel potansiyelinin gelişimi kısıtlanmasın ve bireyin varlığı korunarak bütünleşme gerçekleşsin. Bireyin “kendini gerçekleştirme”si, ancak güvenli bağların sağlandığı bir ortamda mümkündür.

Kur’an, eşi elbiseye benzetir: “Kadınlarınız sizin için, siz de onlar için birer elbisesiniz.” (Bakara suresi, 2:187) Bu benzetme, evlilik kurumunun yalnızca cinsellik veya ortak yaşam değil, aynı zamanda derin bir sevgi, güven, fiziksel ve ruhsal koru(n)ma, örtme ve tamamla(n)ma ilişkisi olduğunu vurgulamaktadır.