Avrupa Orta Doğu’daki Savaşa Nasıl Yaklaşıyor?

İran ile ABD ve İsrail arasında hafta sonu başlayan çatışmalar Orta Doğu’da hızla genişlerken, Avrupa ülkelerinin tutumu da uluslararası kamuoyunun gündemine oturdu. Bölgedeki gerilimin tırmanmasıyla birlikte gözler özellikle Avrupa ülkelerinin alacağı pozisyona çevrildi. Çatışmaların daha geniş bir coğrafyaya yayılması, Avrupa ülkelerini de diplomatik ve askeri açıdan pozisyon almaya zorladı.

Almanya: Siyasi Destek, Askeri Mesafe

Almanya, İran’ın bölgedeki saldırılarını sert bir dille kınarken ABD ve İsrail’e siyasi destek verdiğini açıkladı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, yaptığı değerlendirmede ülkesinin müttefiklerinin yanında duracağını ifade ederek İran’ın Körfez’deki ABD üslerine ve İsrail’e yönelik saldırılarını eleştirdi.

Merz, aynı zamanda ABD ve İsrail’in ilk saldırı konusunda zor bir karar süreci yaşadığını belirterek İran’daki yönetimin geleceğine ilişkin tartışmalara da değindi. Alman hükümetinin, İran’daki mevcut rejime yönelik eleştirilerin ülkede yaşayan birçok kişi tarafından paylaşıldığını düşündüğünü söyledi.

“Çatışmalara Dahil Olmayacağız”

Bununla birlikte Berlin, askeri olarak çatışmaya dahil olacağı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti. Hükümet, Alman ordusunun İran’ı hedef alan askeri operasyonlara katılmasının söz konusu olmadığını belirterek krize diplomatik çözüm bulunması gerektiğini vurguladı.

Savunma Bakanı Boris Pistorius, Federal Meclis’te yaptığı konuşmada Almanya’nın savaşın tarafı olmadığını ifade ederek, “Alman Silahlı Kuvvetleri bu çatışmaya katılmayacak.” dedi. Pistorius, Almanya’nın önceliğinin bölgedeki gerilimin düşürülmesi ve çatışmanın daha fazla yayılmasının önlenmesi olduğunu söyledi.

İngiltere Üs Kararını Değiştirdi

İngiltere’de ise çatışmaların genişlemesiyle birlikte dikkat çeken bir politika değişikliği yaşandı. Londra yönetimi, daha önce uluslararası hukuku gerekçe göstererek RAF Fairford ve Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssünün ABD tarafından saldırı amacıyla kullanılmasına izin vermemişti. Bu karar Washington’da rahatsızlık yaratmış, ABD Başkanı Donald Trump İngiltere’nin tutumunun kendisini “büyük hayal kırıklığına uğrattığını.” ifade etmişti.

Ancak çatışmaların Körfez bölgesine yayılmasının ardından İngiliz hükümeti geri adım attı. Başbakan Keir Starmer, ABD’nin İngiliz üslerini “sınırlı ve savunma amaçlı” kullanma talebini kabul ettiklerini duyurdu. Starmer, kararın İran’ın bölgedeki füze saldırılarını durdurmak, sivillerin güvenliğini sağlamak ve İngiliz vatandaşlarını korumak amacıyla alındığını belirtti.

Fransa Askeri Varlığını Artırdı

Avrupa’da askeri varlığını en belirgin şekilde artıran ülkelerden biri ise Fransa oldu. Paris yönetimi, nükleer enerjiyle çalışan uçak gemisi Charles de Gaulle ve ona bağlı deniz görev grubunu Baltık Denizi’ndeki görevinden çekerek Doğu Akdeniz’e gönderdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ayrıca ülkenin nükleer caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi yönünde talimat verdi. Paris yönetimi bu adımlarla bölgedeki askeri varlığını artırırken aynı zamanda müttefiklerine destek mesajı vermiş oldu.

İspanya Üslerin Kullanılmadığını Açıkladı

İspanya ise ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında kendi topraklarının kullanılmadığını açıkladı. Savunma Bakanı Margarita Robles, Sevilla’daki Morón de la Frontera ile Cadiz’de bulunan Rota üslerinin ABD saldırılarında kullanılmadığını söyledi. Madrid yönetimi böylece çatışmada doğrudan bir askeri rol üstlenmediğini vurgulamış oldu.

Hollanda Doğu Akdeniz’e Savaş Gemisi Gönderdi

Hollanda hükümeti ise bölgedeki gelişmeler üzerine askeri varlığını güçlendiren ülkeler arasında yer aldı. Lahey yönetimi, hava savunma ve komuta kabiliyetine sahip Zr.Ms. Evertsen fırkateynini Doğu Akdeniz’e gönderme kararı aldı. Hollanda Savunma Bakanlığı, kararın Orta Doğu’daki son gelişmeler ve İran’ın bölge ülkelerine yönelik saldırıları nedeniyle alındığını duyurdu.

Açıklamada ayrıca Fransa’nın, Charles de Gaulle uçak gemisi görev grubuna destek amacıyla Hollanda’dan bu geminin bölgeye gönderilmesini talep ettiği bilgisi paylaşıldı. Baltık Denizi’nde tatbikat görevinde bulunan fırkateynin Doğu Akdeniz’e doğru yola çıktığı bildirildi. Hava savunma ve komuta kontrol kabiliyetine sahip olan Zr.Ms. Evertsen’in gerektiğinde denizde bir karargâh görevi üstlenebildiği belirtiliyor.(bb)