Kurban Kesmek Yerine Sadaka Vermek
Müminlerin yerine getirmekle yükümlü oldukları her bir ibadetin kendine has şartları, rükünleri ve şekilleri ile her ibadetin farklı hikmeti, amacı ve teşri kılınış gerekçeleri vardır. Bu gerekçeler farklı olsa da ibadetlerin özellikleri birbirinden ayrı düşünülemez. Her ibadet emredildiği şekliyle yerine getirilmesi durumunda makbul bir amele dönüşür. Kurban ibadeti de böyledir. Nitekim kurban, ibadet maksadıyla belirli bir vakitte, belirli şartları taşıyan hayvanı, usulüne uygun olarak kesilmesiyle yerine getirilmiş olur. Buna udhiye denir.
Kur’an’da Hz. Peygamber’e hitaben “Rabbin için namaz kıl, kurban kes” emri bu hususu açık bir şekilde belirtmektedir. Ayrıca Hz. Peygamber’in birçok hadisinde hali vakti yerinde olanların kurban kesmesi emredilmiş veya tavsiye edilmiş hatta “Kim imkânı olduğu halde kurban kesmezse bizim mescidimize yaklaşmasın”, “Ey insanlar, her sene, her ev halkına kurban kesmek vaciptir” gibi ifadelerle kurbanın kesilmesinin gerekliliğine önemle vurgu yapılmıştır.
Hz. Peygamber (s.a.v.) kurban ibadeti meşru kılındıktan sonra hiç terk etmemiş ve her sene bu ibadeti yerine getirmiştir. Sahabeye kurban kesmelerini emir ve tavsiye etmiştir.
Yine Hz. Peygamber Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir.
Öyleyse ayet ve sahih hadislerden anlaşılacağı üzere kurbanın bedelini bir fakire veya bir hayır kurumuna infak etmekle ibadet yerine getirilmiş olmaz. Bu caiz değildir. Zira hayvanın kesilmesi ibadetin rüknüdür. Böyle yapan kişinin sadakası geçerli olur ancak kurban yükümlülüğü üzerinden düşmez. Kişi, şartlarına haiz olan hayvanı vaktinde usulüne uygun bir şekilde Allah rızası için kesmekle ancak ibadeti yerine getirmiş olur. Bayramda “illa kurban kesmek gerekmez sadaka da ibadettir, sadaka kurbanın yerini tutar” diyerek bu iki ibadet birbirinin alternatifi gibi sunulması asla doğru değildir. Bu nedenle kesme fiili olmadan hayvanı sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez.
Allah rızasını kazanmak maksadıyla ihtiyaç sahiplerine yardım etmek iyilik ve ihsanda bulunmak Müslümanların asli görevlerindendir. Hatta zaruret derecesinde muhtaç kimseye yardım etmek farzdır. Ancak kurban ile sadakayı birbirine karıştırmamak gerekir.