Alman Televizyonu, Sözde “İslamizm” Belgeselini Değiştirmek Zorunda Kaldı

Almanya’nın önde gelen kamu yayın kuruluşlarından Bayerischer Rundfunk (BR), yayımladığı tartışmalı “Wo Islamisten Deutschland unterwandern” adlı belgesel nedeniyle eleştirilerin odağında kaldı. Özellikle Müslümanları topluca zan altında bıraktığı gerekçesiyle tepki çeken yapım hakkında Almanya İslam Konseyi’nin şikayetinin yanı sıra çok sayıda yeni şikâyetlerin geldiği bildirildi.

Alman basınına göre, Almanya İslam Konseyi’nin sert tepkisinin yanı sıra bazı velilerle özel şahıslar da yayıncı kuruluş aleyhine resmi başvuruda bulundu. Şikâyetlerde, programın gazetecilik etiğinden uzak bir dil kullandığı ve Müslüman hayatını sistematik biçimde aşırılıkla ilişkilendirdiği ifade edildi.

“Sözde İslamcılık” Üzerinden Müslümanlar Hedefe mi Konuldu?

İslam Konseyi Başkanı Burhan Kesici, belgeselin “tek taraflı, abartılı ve gereksiz yere korku sayıcı, toplumsal açıdan tehlikeli” bir yayın olduğunu söyledi. Kesici, eleştirilerinin radikalizmle mücadeleye değil, Müslümanların topyekûn şüpheli gibi gösterilmesine yönelik olduğunu vurguladı.

Belgeselde kullanılan “İslamizm” söyleminin kamuoyunda zaten hassas olan tartışmaları daha da zehirlediği belirtilirken, bazı çevreler yapımı “sözde islamcılık” kavramı üzerinden yürütülen yeni bir medya karalaması örneği olarak değerlendirdi.

Müslüman Karşıtı Yorumlar Sonradan Silindi

Belgeselin yayımlanmasının ardından YouTube yorumlarında çok sayıda İslam karşıtı paylaşım dikkat çekti. Bazı kullanıcılar “İslamlaşma” söylemleri üretirken, kimileri İslam ile aşırılığı aynı şeymiş gibi göstermeye çalıştı. Yorumlarda Müslümanların dini pratiklerinin sınırlandırılması çağrıları dahi yapıldı.

Kamuoyunda büyüyen tartışmalar sonrası BR24 ve NDR platformlarında yorum alanlarının daha sıkı bir incelemeye tabi tutulduğu ve çok sayıda yorumun kaldırıldığı aktarıldı. Eleştirmenler ise bunun, belgeselin sosyal medyada nasıl bir nefret atmosferi ürettiğinin göstergesi ve belgesi olduğunu ve yayının zaten bu amaca hizmet ettiğini ifade etti.

Okul Yönetiminden “Manipülasyon” Suçlaması

Tepkilerin merkezindeki kurumlardan biri de Elbe-Schule oldu. Berlin’in Neukölln semtindeki okulun yönetimi ve bazı veliler, çocukların açıklamalarının bağlamından koparıldığını ve yayınla “hazır bir siyasi anlatının” desteklendiğini öne sürdü.

Okul yönetimi, özellikle okulda farklı kültürler arasında başarıyla yürütülen uzlaşı ve çözüm çalışmalarının belgeselde yeterince yer almamasını ve tek yönde odaklanılmasını eleştirildi.

BR ise suçlamaları reddederek çekimlerin kapsamı hakkında okul yönetiminin önceden bilgilendirildiğini savundu.

Tepkiler Sonrası Görüntüler Değiştirildi

Kanal yönetimi, gelen eleştirilerin ardından belgeselde teknik değişiklikler yapıldığını kabul etti. Bazı velilerin çekim izinlerini geri çekmesi üzerine öğrencilerin yer aldığı görüntülerin bulanıklaştırıldığı, bazı sahnelerin ise tamamen kaldırıldığı açıklandı.

Özellikle Ramazan orucu hakkında geçen bir bölümün yayından çıkarıldığı belirtilirken, düzenlenmiş yeni versiyonun yeniden erişime açıldığı ifade edildi.

“Klar” Programı Daha Önce de Tepki Çekmişti

Belgeselin yayımlandığı “Klar” formatı daha önce de göç ve entegrasyon konularındaki yayınları nedeniyle Almanya’da tartışma konusu olmuştu. Programın ilk bölümlerinden biri, göçmenleri kriminalize ettiği gerekçesiyle hem medya çevrelerinde hem de kamuoyunda eleştirilmişti.

Son yaşanan kriz ise Almanya’da kamu yayıncılığı, medya etiği ve Müslümanların temsili konularındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.