Almanya’da Vatandaşlardan Jobcenter’lere Yapay Zekalı İtiraz Yağmuru

Almanya’da Jobcenter çalışanları son dönemde dikkat çekici bir artışla karşı karşıya. Sosyal yardım kararlarına yönelik itirazların sayısı giderek yükseliyor. Ancak çalışanların dikkatini çeken asıl nokta, itiraz dilekçelerinin içeriğindeki değişim. Uzun sayfalar süren, çok sayıda kanun maddesi içeren dilekçelerin önemli bir bölümünün yapay zeka yardımıyla hazırlandığından şüphe ediliyor. Jobcenter yöneticileri, yapay zeka ile oluşturulan itiraz dilekçelerinin kurumlara büyük bir ek iş yükü getirdiğini belirtiyor.

Jobcenter Kararlarına İtirazlar Artıyor

Buna göre genel itiraz sayısındaki artış dikkat çekiyor. Federal İş Ajansı verilerine göre, 2024 yılında Jobcenter kararlarına karşı 501 bin 667 itiraz yapıldı. 2025 yılında ise bu sayının daha da yükselmesi bekleniyor. Yılın ilk yarısında şimdiden 300 binden fazla itiraz kayda geçti. Yetkililer, artışın farklı nedenleri olduğunu belirtiyor. Ancak mevcut gelişmelerin yalnızca yasal düzenlemelerle açıklanamayacağı ifade ediliyor.

“Vatandaş Sorununu Yapay Zekaya Yazdırıyor”

Bazı Jobcenter yöneticilerine göre, yeni teknolojiler itirazların artmasında önemli rol oynuyor. Vatandaşlar, aldıkları sosyal yardım kararlarını yapay zeka araçlarıyla inceletip saniyeler içinde resmi görünümlü itiraz dilekçeleri hazırlayabiliyor. Bir Jobcenter yöneticisi durumu şöyle değerlendirdi: “İnsanlar bir karardan memnun kalmıyor, sorunlarını yapay zekâya aktarıyor ve karşılığında son derece ciddi görünen bir itiraz yazısı alıyor. Ancak çalışanlarımız bunun her zaman doğru olmadığını hemen fark ediyor.”

Yapay Zeka İle Hazırlanan Dilekçelerde Hatalar Bulunuyor

Bazı kurum yöneticileri, yapay zekâ tarafından oluşturulan itiraz dilekçelerinde sık sık hatalarla karşılaşıldığını belirtiyor. Yanlış kanun maddelerine atıf yapılan veya hukuki açıdan geçerliliği olmayan talepler içeren çok sayıda dilekçenin gönderildiği ifade ediliyor. Bir yetkili, “Dilekçenin yapay zekâ tarafından hazırlandığını bilsek bile incelemek zorundayız. Sadece yapay zekâdan geldiği için değerlendirmeme hakkımız yok” dedi. Bu nedenle çalışanların itirazları tek tek incelemesi gerekiyor. Yapay zekâ tarafından yazılan dilekçelere yine yapay zekâ ile otomatik yanıt verilmesi ise şu anda uygulanmıyor.

Yapay Zeka Destekli İtiraz Hizmetleri Yaygınlaşıyor

İnternette, resmi kurum yazılarını analiz ederek itiraz hazırladığını belirten çok sayıda yapay zekâ destekli hizmet bulunuyor. Bazıları ücretsiz temel hizmet sunarken, bazıları birkaç avroluk ücret karşılığında belge incelemesi yapıyor. Bu hizmetlerin sağlayıcıları ise amaçlarının Jobcenter’lere karşı daha fazla itiraz oluşturmak değil, vatandaşların haklarını daha iyi kullanmasına yardımcı olmak olduğunu savunuyor. “Bilgili olan, haklarını bilen ve doğru ifadeleri kullanan kişiler genellikle kendilerine tanınan haklardan yararlanabiliyor” diyen yapay zeka aracı geliştiricileri, özellikle haklarını bilmeyen ve resmi işlemlerde zorlanan kişilerin bu tür araçlardan fayda sağlayabileceğini belirtiyor.

Başarı Oranları Belirsiz

Ancak bu yapay zeka araçlarının ne kadar doğru çalıştığı ve hazırlanan itirazların ne kadarının sonuç verdiğine ilişkin net veriler bulunmuyor. Uzmanlar ayrıca bazı yapay zeka hizmetlerinin internet sitelerinde hukuki danışmanlık vermediklerine ilişkin uyarıların yeterince görünür olmadığını belirtiyor.

Jobcenter Çalışanları Daha Fazla Yük Altında

Bazı yöneticiler, yeni sosyal yardım düzenlemeleriyle birlikte itiraz sayısının daha da artabileceğini düşünüyor. Bir yetkili, “Yapay zeka sayesinde itiraz hazırlamak çok daha kolay hale geldi. Yeni düzenlemelerle birlikte bazı hakların kısıtlanması, daha fazla kişinin itiraz yoluna başvurmasına neden olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak her itiraz vatandaşlara otomatik olarak ödeme sağlamıyor. Bir sosyal yardım başvurusu reddedildiğinde, itiraz süreci devam ederken çoğu durumda ödeme yapılmıyor. Ayrıca itirazların önemli bir bölümü de sonuçsuz kalıyor. 2024 yılında yapılan itirazların yalnızca yaklaşık yüzde 31’i kabul edildi.(bb)