Almanya’da Bankalardan Yasa Dışı Uygulama: “Geri Ödeme Talep Edilebilir!”

Almanya’da 2014–2022 yılları arasındaki düşük faiz döneminde birçok banka, müşterilerinden “Hesap İşletim Ücreti (Verwahrentgelt)” ya da “Hesap Bakiyesi (Guthabenentgelt)” adı altında ek ücretler alması hukuka uygun bulunmadı. Almanya Federal Mahkemesi (BGH) hükmettiği bir kararla, 2014–2022 döneminde birçok banka tarafından uygulanan negatif faiz ve “Hesap İşletim Ücreti (Verwahrentgelt)” ücretlerini hukuka aykırı olduğunu açıkladı. Bankalar, Avrupa Merkez Bankası’nın (EZB) uyguladığı negatif faizlerin kendi bilançolarına yansıdığını, bu nedenle maliyeti müşterilere devretmek zorunda kaldıklarını savunmuştu.

Söz konusu uygulamalar, hesaptaki ilk Euro’dan itibaren kesinti yapılmasından belirli bir alt limitin (örneğin 5.000 veya 50.000 Euro) aşılması sonrası işlemeye başlayan cezalara kadar geniş bir yelpazeye yayılıyordu.

BGH: “Üçretler Belirsiz, Tüketici Aleyhine Ve Sözleşme Ruhuna Aykırı”

Federal Mahkeme (BGH), verdiği kararla bu kesintilerin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Karar, bir Volksbank, bir Sparda-Bank, Commerzbank ve bir Sparkasse’ye ilişkin davaları kapsasa da, aynı tür sözleşme maddelerini kullanan yüzlerce bankayı fiilen ilgilendiriyor. Mahkeme kararının gerekçesi olarak, Vadesiz hesaplar (Girokonten) için kullanılan “hesaptaki günlük bakiye” ifadesinin belirsiz olması gösterildi. BGH, bir kişisel hesapta bakiyenin günde birçok kez değiştiğini, bu nedenle müşterinin hangi tutar üzerinden ne kadar kesinti yapılacağını öngöremediğini belirtti.

Tagesgeld Ve Tasarruf Hesaplarında Sözleşme Ruhuna Aykırılık

Tagesgeld (Günlük kullanıma çık tasarruf hesabı) ve klasik tasarruf hesaplarında kesinti yapılması da, BGH’ya göre sözleşmenin özüne aykırı. Bu hesapların tasarrufta bulunmayı teşvik eden yapısının, negatif faizle müşterinin aleyhine döndüğü ve hukuken “beklenmedik bir sermaye kaybı” oluşturduğu ifade edildi. Uzmanlara göre karar yalnızca tüketicileri değil; değerlendirme itibarıyla KOBİ ve girişimciler için de geçerli olabilecek nitelikte.

Geri Ödeme Yolu Açıldı Fakat Zaman Çok Az 

Kararla birlikte Banka müşterileri, yıllar içinde ödedikleri haksız ücretleri bankalardan geri talep etme hakkına sahip. Ancak burada kritik nokta zamanaşımı. Alman hukukunda alacaklarda genel süre 3 yıl. Bu süre, müşterinin hakkından haberdar olduğu andan itibaren başlıyor. BGH kararından önce müşterilerin çoğunun bu haksız kesintilerden habersiz olduğu için zamanaşımı genelde 2025’ten itibaren işlemeye başlıyor.

2022 Ve Öncesi Ödemeler Riskte

Haziran 2025 tarihli başka bir BGH kararı, yorum olarak daha sıkı bir zamanaşımını işaret ediyor. Bu nedenle uzmanlar, 2022 ve öncesine ait haksız kesintiler konusunda tüketicilerin 31 Aralık 2025’e kadar zamanaşımı durdurucu adımlar atmasını öneriyor.

Ne Yapmalı? Uzmanlardan Uyarılar

Buna göre hukukçular, müşterilere bankadan geçmiş döneme ait tüm kesinti kayıtlarının talep edilmesini, haksız yansıtılan “Hesap İşletim Ücreti (Verwahrentgelt)” miktarlarının hesaplanmasını, zamanaşımı süresini durduracak yazılı ihtar ya da hukuki başvuru yapılmasını ve gerekirse bir avukattan bireysel destek alınmasını tavsiye ediyor.(ib)