Yoga Yapmanın Hükmü?

Yoga, “bağlamak, birleştirmek, öküze bukağı vurmak” anlamına gelen Hintçe kökenli bir kelimedir. Kaynağı milattan önce II. yüzyıla kadar uzanan yoga, Hinduizm kaynaklarında “tanrı ile insanı birbirine bağlamak” anlamında kullanılmıştır. (1) 

Hindu, Budist inanışlarının en temel kavram ve tekniklerinden biri olan yoga kişiye bir takım ilahi bilgiler ve kabiliyetler kazandırarak onun arınmasına ve hakikate ulaşmasına vesile olan bir metot olarak kabul edilmiştir. 

Yoga, Hinduizm ve Budizm inanışlarında yaygın olarak kullanılan bir metot olmakla birlikte yoğunlaştıkları alan bakımından aralarında küçük farklılık bulunmaktadır. Hinduizm de yoga daha çok kişinin bedenine yoğunlaşarak/odaklanarak fiziksel faaliyetlerini dengelemeyi hedefler. Budizm de ise beden kontrolünden başlayıp ruh ve zihin kontrolüne kadar uzanan ve sürecin sonunda kişiyi mutlak mutluluğa ulaştırdığına inanır. Böylece hakiki kurtuluşa bir adım daha yaklaşmış olur. Yoga her iki inanışta da ibadet amacıyla yapılır ve kişiyi mutlak hakikate gerçek kurtuluşa götüren bir ritüeldir. 

Son zamanlarda bütün dünyada fiziksel/bedensel egzersiz ve psikolojik terapi merkezleri görünümünde yaygınlaşan yoga salonları, eğitimlerini hinduizim ve budizimden bağımsız olarak yaptıklarını ve kendilerini bu dinlerden soyutlayarak faaliyet gösterdikleri söylemektedirler. Faaliyetlerinin dinî bir boyutu bulunmadığını, sadece bedensel ve ruhsal arınma amaçlayan alıştırmalar yaptıklarını ifade etmektedirler. Bu söylem hem dinî hem de tarihi hakikatlerle uyuşmamaktadır. Çünkü günümüzde yaşayan Hint dinlerinde yoga dinî bir ritüel olarak varlığını hâlâ devam ettirmektedir. (2) 

Yoganın bir kısım ritüelleri Hinduizm’in öğretilerini ve ibadet şekillerini içerdiği ve bir tanrıya veya kozmik bir güce tapma amacı taşıdığı bilinmektedir. Yoganın bazı türlerinde farklı varlıklara yönelme, dualar okuma, bedeni tanrıyla birleştirme şeklinde meditasyon uygulamaları da bulunmaktadır. 

İslam kişinin bedensel zihinsel ve ruhsal sağlığını korumayı teşvik eder. Her Müslüman kendi dininin temel esaslarını, inanç prensiplerini ve dinin sınırlarını bilmekle yükümlüdür.

Buna göre bir Müslümanın başka bir dinin inanç ve ibadetlerine dayandığı, kaynağını oradan aldığını bilerek yoga veya başka bir egzersizi ya da ritüeli yapması caiz olmaz. Bir Müslümanın kendi dininin temel esasları ve prensiplerini göz ardı ederek başka din ve inanışlara ait olan ritüel ve ibadet şekillerinden medet umması bunlardan fayda beklemesi, yaygınlaşmasına önayak olması düşünülemez.

Allah’a yakin olarak iman edip, namaz kılan ve ellerini açıp yaratana dua eden kimsenin yogaya ihtiyacı yoktur.

(1) Yitik, ‘’Yoga’’, DİA, 43/558-559.

(2) Tümer, “Brahmanizm”, DİA, 6/331.