Berlin’de Büyük Konut Şirketlerinin Mülkleri Sosyalleştirilecek

Berlin’de eyalet hükümeti için koalisyon görüsmeleri yapan Sol Parti, Yeşiller ve Sosyal demokratlar (SPD), büyük özel konut şirketlerinin mülklerinin sosyalleştirilmesi konusunda anlaştı. Seçimlerde bu vaadi öne çıkaran Sol Parti, koalisyon görüşmelerinde belirleyici oldu.

Berlin’de konut krizine çözüm arayışında Sol Parti, Yeşiller ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) önemli bir uzlaşmaya vardı. Üç parti, hükümet kurmaları hâlinde 10 binin üzerinde konuta sahip büyük özel şirketlerin konut stokunun bir bölümünü tazminat karşılığında sosyalleştirmeyi planlıyor. Böylece Elif Eralp önderliğindeki Sol Parti’nin seçim kampanyasında öne çıkardığı kamulaştırma vaadi, olası koalisyonun temel başlıklarından biri hâline geldi.

Sol Parti’nin Seçim Vaadi Koalisyon Masasında Karşılık Buldu

Berlin’de 20 Eylül’de yapılan eyalet parlamentosu seçimlerinin ardından hükümet kurma arayışları yeni bir aşamaya geçti. Sondaj görüşmelerini tamamlayan Sol Parti, Yeşiller ve SPD, ortak bir ön anlaşma metni üzerinde uzlaştı ve koalisyon müzakerelerine başlanmasını parti yönetimlerine önerdi.

Seçimlerden birinci çıkan Sol Parti, kampanya boyunca büyük konut şirketlerinin mülkiyetine müdahale edilmesini ve kira krizine karşı daha güçlü kamu politikaları uygulanmasını savunmuştu. Partinin başbakan adayı Elif Eralp’in öncülüğünde yürütülen süreçte bu talebin ortak programda yer bulması, Sol Parti’nin koalisyon görüşmelerindeki etkisini ortaya koydu.

Bununla birlikte anlaşma, seçimlerde tartışılan sosyalleştirme önerisinin aynen uygulanması anlamına gelmiyor. Üç parti Sol Parti’nın önerdiği kapsamı daraltarak, aynı zamanda şirketlere tazminat öngören bir model üzerinde uzlaştı.

10 Bin Konutun Üzerindeki Şirketler Hedefte

Ön anlaşmaya göre Berlin’de en az 10 bin konuta sahip özel konut şirketlerinin bu sınırı aşan konutları, tazminat karşılığında kamu mülkiyetine devredilebilecek. Şirketlerin 10 bin konutluk temel stoku ise ellerinde kalacak. Kooperatifler ve kamu yararına çalışan kuruluşlar uygulamanın dışında tutulacak. Ayrıca 1 Ocak 2021’den sonra inşa edilen veya inşa edilecek konutların da kapsam dışında bırakılması öngörülüyor.

Üç partinin planına göre düzenleme hayata geçirilirse yaklaşık 160 bin konut piyasa odaklı mülkiyet yapısından çıkarılarak kamu denetimine alınabilecek. Tazminat tutarının en fazla 16 milyar Euro ile sınırlandırılması da öngörülüyor.

Kamulaştırmanın hukuki temelini Almanya Anayasası’nın 15. maddesinin oluşturması planlanıyor. Söz konusu madde, belirli şartlar altında toprak, doğal kaynaklar ve üretim araçlarının kanunla kamusal mülkiyete veya başka kamu yararına dayalı işletme biçimlerine aktarılmasına imkân tanıyor.

Kira Artışlarına Sınır, 100 Bin Yeni Konut Hedefi

Ön anlaşma yalnızca büyük şirketlerin konut stokuyla sınırlı değil. Üç parti, 2031’e kadar 100 bin uygun fiyatlı yeni konutun inşasını hedefliyor. Eyalete ait konut şirketlerinde kira artışlarının yıllık yüzde 2 ile sınırlandırılması ve fahiş kiralarla mücadele edecek merkezi bir kurum kurulması da planlanıyor.

Böylece olası koalisyon, bir yandan mevcut konutların mülkiyet yapısını değiştirmeyi, diğer yandan yeni konut üretimini artırmayı ve kamuya ait konutlarda kira artışlarını sınırlamayı amaçlıyor.

Koalisyon Görüşmeleri Kasım Ayında Başlayabilir

Üç partinin sondaj görüşmelerini tamamlaması, henüz yeni eyalet hükümetinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Koalisyon müzakerelerinin başlayabilmesi için partilerin yetkili organlarının ön anlaşmaya onay vermesi gerekiyor.

Yeşillerin küçük parti kongresinde, SPD’nin ise eyalet yönetiminde konuyu değerlendirmesi bekleniyor. Sol Parti’nin kararının da 31 Ekim’de yapılması planlanan parti kongresinde alınması öngörülüyor. Gerekli onayların çıkması hâlinde resmî koalisyon görüşmelerinin kasım ayı başında başlaması bekleniyor.

Üç partinin anlaşması, Berlin’de konut politikasının yeni hükümetin en belirleyici gündem maddelerinden biri olacağını gösteriyor. Ancak kamulaştırmanın hukuki çerçevesi, finansmanı ve uygulanma takvimi, önümüzdeki müzakerelerin en kritik başlıkları arasında yer alacak.