Yurtdışından Araç Getirme Kurallarında Yeni Düzenlemeler ve Merak Edilenler

Yurtdışından araç getirme noktasında Türkiye’de  uygulanan kurallar, son düzenlemelerle birlikte hem kolaylıklar hem de önemli şartlar içeriyor. Türkiye Gümrük Bölgesi dışında ikamet eden kişiler, kendi adlarına kayıtlı taşıtlarını “turistik kolaylıklar” kapsamında geçici olarak Türkiye’ye getirebiliyor. Bu kapsamda araçların Türkiye’de kalış süresi 730 güne (2 yıl) kadar çıkabiliyor.

Öte yandan, geçtiğimiz yıl alınan bir kararla yurt dışında emekli olmuş vatandaşlar için ilk defa yurtdışından araç getirme işleminde “185 gün yurtdışında bulunma” şartı kaldırıldı. İşte yurtdışından araç getirme konusunda bilinmesi gereken temel kurallar ve yeni düzenlemeler.

Yurtdışından Araç Getirme: Kimler Getirebilir?

Yurtdışında yerleşik olan (yani olağan durumda yurt dışında ikamet eden ve Türkiye’ye giriş yapacağı tarihten geriye son 1 yıl içinde en az 185 gününü fiilen yurtdışında geçirmiş olan) Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar veya Mavi Kart sahipleri, yurtdışındaki ikamet ülkelerinde adlarına kayıtlı kişisel kullanıma mahsus motorlu taşıtlarını Türkiye’ye geçici olarak ithal edebiliyor. Bu hakkın kullanılabilmesi için kişinin gerçekten yurtdışında bir ikamet adresi olmalı ve yaşamını orada sürdürmesi gerekiyor. Türkiye’de ikamet eden kişiler ise bu haktan yararlanamazken, bir Türkiye sakini, yurtdışında yaşayan bir başkasının aracını vekaletle dahi olsa Türkiye’ye getirme imkanına sahip değil.

Araç, sahibi tarafından getirebileceği gibi, araç sahibinin yurtdışında yerleşik bir yakını veya bir başka şahıs tarafından da Türkiye’ye getirilebiliyor. Bu durumda sınır kapısında noter, konsolosluk vb. onaylı bir vekâletname ibraz edilmesi gerekiyor. Ancak vekaletle aracı getiren kişinin de tıpkı araç sahibi gibi yurtdışında yerleşik olma koşulunu (son 1 yılda 185 gün yurtdışında bulunma) sağlaması zorunlu. Benzer şekilde, yurtdışında yerleşik bir şirkete kayıtlı araçlar da ancak o şirkette çalışan veya şirket ortağı olan kişiler tarafından vekaleten getirilebiliyor.

Araçların, normalde kayıtlı oldukları ülkenin dışında bir ülkeden satın alınmış olmaları da engel teşkil etmiyor. Örneğin Almanya’da ikamet eden bir kişi, Fransa’dan satın aldığı kendi adına tescilli aracıyla da Türkiye’ye giriş yapabiliyor. Önemli olan, aracın getiren kişinin ikametinin bulunduğu ülke veya bu kişinin ikametinin bulunduğu bölgedeki anlaşmalı ülkelerden gelmesi olarak vurgulanıyor (Avrupa Birliği ülkeleri ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkeleri gibi).

Türkiye’de Kalma Süresi ve 185 Gün Şartı

Geçici ithalat izniyle getirilen yabancı plakalı kişisel araçlar, Türkiye’de en fazla 730 gün (2 yıl) kalabiliyor. Bu süre, Ticaret Bakanlığı’nın 2009’da yayımladığı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş olmakla birlikte Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yaşayan Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve Mavi Kartlılar için azami süreyi ifade ediyor.

Yabancı uyruklu kişilerin getirdikleri araçlar için ise süre, Türkiye’de kalma izinleriyle sınırlı. Oturma izni olmayan yabancı uyruklu ziyaretçiler (örneğin sadece vize veya vizesiz 90 günlük turist statüsünde gelenler) araçlarını Türkiye’de 180 gün içinde toplam 90 gün süreyle tutabiliyor. Türkiye’de geçerli ikamet izni bulunan yabancıların getirdiği araçlara ise ikamet tezkeresindeki süre kadar izin veriliyor (ancak bu da en fazla 730 güne kadar olabiliyor).

Tüzel kişiliklere (şirket vb.) ait araçlar için süreler daha kısa. Bir şirkete kayıtlı otomobil, minibüs, motosiklet gibi taşıtlar vekaletname ile getirildiğinde, en fazla 90 gün süreyle kalabiliyor.

Bir kişi aynı anda yalnızca tek bir yabancı plakalı aracı turistik kolaylıklar kapsamında Türkiye’ye sokabiliyor. Çifte pasaport sahipleri de bu kuralın dışına çıkamazken, farklı pasaportlar kullanarak birden fazla aracı eşzamanlı getirmek mümkün değil. Ayrıca kişisel kullanıma mahsus bir araçla birlikte onun çektiği römork veya motorsuz karavan da getirilip kullanılabiliyor.

Standart uygulamada, araçlarını Türkiye’de 730 gün boyunca bulunduran kişiler, bu sürenin bitiminde araçlarını yurtdışına çıkarmak zorunda. Tam 2 yıllık süre kullanıldıktan sonra yeniden araç getirebilmek için, araç sahibinin en az 185 gün boyunca yurtdışında kalması gerekiyor. Yani 2 yıllık süre dolduktan sonra vatandaş, aracıyla ülkeyi terk edip hemen ertesi gün geri dönemiyor. Bu kural, aracı yenisiyle değiştirmek veya farklı bir araçla giriş yapmak isteyenler için de geçerli. 185 günlük yurtdışı bekleme süresi dolmadan yeni bir araçla girişe izin verilmiyor.

Diğer yandan, sürenin tamamını kullanmadan aracını yurtdışına çıkaran kişilerin hakları ise saklı kalıyor. Buna göre kişi bir süre sonra tekrar aracıyla Türkiye’ye girmek istediğinde, giriş yapacağı tarihte yine “yurtdışında yerleşik olma (185 gün)” şartını taşıması koşuluyla, önceki 730 günlük hakkından kullanılmamış kalan süre kadar yeni bir izin alabiliyor. Ancak her giriş anında son 1 yılda 185 gün şartı gerekli.

Yurdışından Araç Getirme: Emeklilere Özel Kolaylık

Yurt dışında emekli olan Türk vatandaşları için ise yakın zamanda önemli bir kolaylık getirildi. Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı’nın yaptığı düzenleme ile, yurt dışından emekli olup ilk defa kişisel aracıyla Türkiye’ye gidecek kişilerden, giriş tarihinde geriye dönük 1 yıl içinde 185 gün yurtdışında bulunma şartı aranmıyor. Bu muafiyet, sadece emeklilik sonrası ilk araç getirilişinde bir defaya mahsus uygulanacak bir istisna niteliğinde. Böylece, emekli olur olmaz Türkiye’ye dönmek isteyen vatandaşlar, 185 gün beklemek zorunda kalmadan araçlarını beraberlerinde götürebiliyor.

Ayrıca 2024 itibarıyla yürürlüğe giren bir başka düzenleme ile yurt dışından emekli vatandaşların araçlarına tanınan 730 günlük süreyi uzatmak da mümkün hale geldi. Normalde 2 yılın sonunda aracını çıkarması gereken emekli, artık süresi dolmadan önce gümrük idaresine başvurarak, aracını yurt dışına çıkarmadan ilave 730 gün (2 yıl) daha kalma izni alabiliyor. Bu düzenleme, emeklilerin araçlarını arada yurt dışına çıkış yapmaksızın toplam 4 yıl boyunca Türkiye’de tutabilmesine imkan tanıyor. Dört yıllık sürenin sonunda ise aracın yine yurt dışına çıkarılması gerekiyor. Aracını 4 yılın sonunda yurt dışına çıkaran emekli vatandaş, en az 185 gün yurtdışında kaldıktan sonra aynı veya başka bir aracıyla tekrar Türkiye’ye 4 yıllık süre için giriş yapabiliyor.

Yabancı Plakalı Aracı Türkiye’de Kimler Kullanabilir?

Türkiye’ye geçici olarak getirilen yabancı plakalı araçlar, sadece belirli kişiler tarafından kullanılabiliyor. Aracı Türkiye’ye getiren izin sahibi (yani araç sahibi veya vekaletle getiren kişi) aracını kendisi sürebiliyor. Bunun yanı sıra, izin sahibinin Türkiye’de bulunması şartıyla, ikamet yeri Türkiye dışında olan eşi, anne ve babası gibi üst soyu ile çocukları veya torunları gibi alt soyu da aracı kullanma hakkına sahip. Bu sayılan yakın akraba dışında hiç kimse aracı kullanamıyor. Özellikle Türkiye’de ikamet eden kişiler, aracı kullanma hakkına sahip değildir.

Bu kuralların ihlalinin ciddi yaptırımları bulunuyor. Turistik kolaylık kapsamında götürülen bir aracı yetkisiz bir kişi kullandığı takdirde, hem aracı getiren izin sahibi, hem de aracı haksız şekilde kullanan kişi hakkında Gümrük Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca cezai işlem uygulanıyor. Bu durumda taşıt yurtdışına çıkarılırken, her iki tarafa da idari para cezası kesilebiliyor.

Sigorta Zorunluluğu

Yabancı plakalı araçlar Türkiye’ye giriş yaparken, aracın Türkiye’de geçerli bir trafik sigortası poliçesinin bulunması gerekiyor. Eğer aracın mevcut sigortası Türkiye’de geçerli değilse, sınır kapısında veya en yakın yerleşimde Türkiye için geçerli olacak şekilde bir sigorta yaptırılması şart. Gümrük görevlileri, geçerli sigorta poliçesi olmayan araçların ülkeye girişine ise izin vermiyor.

Türkiye’de Araç Bırakarak Yurtdışına Çıkış

İzin hak sahibi, aracı Türkiye’de bırakıp kendisi tekrar yurtdışına gitmek isterse, bunu gümrük idaresine bildirmesi gerekiyor. Bu bildirim için iki yöntem bulunuyor. Birincisi, araca en yakın gümrük müdürlüğüne başvurarak aracı geçici olarak gümrüğün gözetimine teslim etmek (veya aracı teslim etmeksizin, hiçbir şekilde başkası tarafından kullanılmayacağına dair bir taahhütname vermek). İkincisi ise e-Devlet kapısı üzerinden sunulan “Yurtdışına Taşıtsız Çıkışlarda Taahhütname Verme veya Kaldırma” hizmetini kullanarak elektronik ortamda taahhütname beyan etmek. Bu işlemler, araç Türkiye’de sahibinin yokluğunda kaldığı süre boyunca izinsiz kullanımın önlenmesi amacıyla yapılıyor.

Eğer araç, gümrük idaresinin bilgisi dışında Türkiye’de bırakılır ve sahibi yurtdışına çıkarsa, bu durum tespit edildiğinde ceza uygulanıyor. Böyle bir durumda 2025 yılı için 9 bin 528 TL idari para cezası kesiliyor (bu ceza, aracın izinsiz bırakıldığı her çıkış için değil, tespit anına kadar yapılmış tüm ihlaller için bir defaya mahsus uygulanıyor). Ayrıca, araç sahibinin yokluğunda araç Türkiye’de kalmaya devam ederse, araç için verilmiş olan sürenin sayacı durmaz, işlemeye devam ediyor. Yani kişi ülke dışında geçirdiği günler, araca tanınan 730 günlük süreden düşülmeye devam ediyor.

Süre Aşımı ve Cezalar

Geçici ithal edilen araçların Türkiye’de kalmasına izin verilen süre aşılırsa, araç sahibini para cezaları bekliyor. Sürenin 1 aya kadar aşılması halinde 2 bin 382 TL, 2 aya kadar aşılması halinde 4 bin 764 TL, 3 aya kadar aşılması halinde 7 bin 146 TL idari para cezası uygulanıyor. Süre aşımı 3 ayı geçtiğinde ise, bu kez aracın gümrüklenmiş değerinin dörtte birine denk gelen çok daha yüksek bir para cezası söz konusu oluyor. Bu durumda ayrıca aracın yurtdışı edilmesi de şart koşulabiliyor.

Araç Yaşı ve Donanımı

Turistik kolaylıklar kapsamında getirilecek araçlar için gümrük mevzuatı açısından herhangi bir yaş sınırı bulunmuyor. Yani aracın model yılı kaç olursa olsun, kurallara uygun şekilde getirilip götürüldüğü sürece Türkiye’de kullanılabiliyor.

Kiralık Araç Getirme

Yurt dışındaki ikamet sahipleri, aracı kendi mülkleri olmasa bile bir araç kiralama şirketinden kiraladıkları araçla da Türkiye’ye gidebiliyor. Kiralık araçlar için de yine aynı.