İsrail’den Uluslararası STK’ların Faaliyetlerini Yasaklama Tehdidi

İsrail Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre uygulamaya konulacak STK yasasıyla İsrail nezdinde kaydını yenilemeyen STK’ların faaliyetleri 1 Ocak itibarıyla durdurulacak. Yasa uyarınca ayrıca bu STK’ların 1 Mart itibarıyla da ülkeyi terk etmesi gerekecek.

İsrail söz konusu adımıyla “terörle bağlantılı şüpheli unsurların bu STK’ların çatısı altında faaliyet göstermelerinin önleneceğini” savunarak yasadan “Gazze’deki insani yardımların etkilenmeyeceğini” ileri sürdü.

25’ten Fazla Yardım Kuruluşunun Faaliyeti Tehlikede

Diaspora İşleri ve Antisemitizmle Mücadele Bakanlığı, Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) bu yeni kayıt sürecini tamamlamadığını, kuruluşun fonlanması ve bazı çalışanlarıyla ilgili bilgi taleplerine yanıt vermediğini, bunun üzerine kuruluşa ihtar gönderildiğini açıkladı.

İsrail’in yeni yasal düzenlemesiyle MSF, Oxfam, Norveç Mülteci Konseyi (NRC), Caritas, CARE, International Rescue Committee (IRC) gibi 25’ten fazla yardım kuruluşunun faaliyetlerinin durdurulacağı aktarılıyor.

İsrail’in Mart 2025’te kabul ettiği yasaya göre, bölgede faaliyet gösteren yardım kuruluşlarının lisanslarını yenilemesi ve bunu yaparken de tüm Filistinli çalışanlarının kimlik bilgilerini “güvenlik soruşturması için” sunması isteniyor.

İnsani Yardım Faaliyetleri Baskı Altında

Uluslararası yardım kuruluşları ise İsrail’in bu listeleri, kişisel verilerin korunması prensibine aykırı şekilde keyfi kullanabileceği endişesini vurguluyor. Filistin coğrafyasında faaliyet gösteren STK’ların bir araya geldiği çatı kuruluş AIDA, “işgalci güç konumundaki çatışmanın bir tarafının STK’ları incelemesinin insani faaliyetlerin tarafsızlığı ve bağımsızlığına etki edeceği” eleştirisinde bulundu.

500’den Fazla İnsani Yardım Görevlisi Öldürüldü

Lisansları iptal edilen uluslararası yardım kuruluşları, İsrail ve İsrail işgali altındaki Doğu Kudüs’teki ofislerini kapatmak zorunda kalacak, Gazze’ye herhangi bir uluslarası uzman, doktor ya da insani yardım gönderemeyecek.

İsrail, Ekim 2023’te başladığı ve iki yıl süren saldırıları boyunca Gazze Şeridi’nde 500’den fazla insani yardım görevlisini öldürmüştü.

AB’den İsrail’in Yasaklama Planına Tepki

AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, İsrail’in uluslararası STK’ları yasaklama planının “yardımı yasaklamayla” eşdeğer olduğunu belirterek, bunun kabul edilemez olduğunu vurguladı.

İnsani yardımlara ilişkin tüm engellerin kaldırılması gerektiğine dikkati çeken Lahbib, “Uluslararası hukuk şüpheye yer bırakmaz. İhtiyacı olanlara yardım erişmelidir.” ifadesini kullandı. Hadja Lahbib, “İsrail’in Gazze’de uluslararası STK’leri yasaklama planı, hayat kurtarıcı yardımı yasaklamayla eşdeğerdir.” vurgusunu yaptı. (aa,c)