Danimarka Müslüman Göçmenlerin Malulen Emekliliklerini İptal Etmeyi Planlıyor

Danimarka Müslüman Göçmenlerin Malulen Emekliliklerini İptal Etmeyi Planlıyor

@shutterstock

Danimarka hükümeti, Batı dışı ülkelerden gelen göçmenlerin malulen emeklilik sisteminde “orantısız” şekilde yer aldığı gerekçesiyle binlerce dosyanın yeniden incelenmesini gündeme aldı. Dolaylı olarak Müslüman kökenli göçmenleri hedef aldığı belirtilen bu adım, hukuk devleti ve ayrımcılık tartışmalarını beraberinde getirdi.

Şevki Şahin

Danimarka’da yaklaşık bir yıldır kamuoyunu meşgul eden malulen emeklilik tartışması, hükümetin yeni adımıyla yeniden alevlendi. Danimarka hükümeti, özellikle Batı dışı ülkelerden gelen göçmenlerin malulen emeklilik sisteminde “orantısız” biçimde temsil edildiği gerekçesiyle mevcut emeklilik kararlarını yeniden incelemeyi gündemine aldı.

Her ne kadar resmi açıklamalarda “Müslüman” ifadesi doğrudan kullanılmasa da, siyasi ve akademik çevreler bu yaklaşımın dolaylı biçimde Müslüman kökenli göçmenleri hedef aldığını belirtiyor.

Bakanlık Raporu Tartışmayı Alevlendirdi

Çalışma Bakanlığı tarafından iş piyasasının son durumunu analiz eden bir dergide yayımlanan veriler, tartışmanın temel dayanağı olarak gösteriliyor. Rapora göre, Danimarka’da malulen emeklilerin yaklaşık yüzde 12’sini göçmenler oluştururken, bu oran Danimarka vatandaşlarında yüzde 7 seviyesinde kalıyor.

Özellikle Kopenhag ve Aarhus gibi büyük şehirlerde bu farkın göçmenler aleyhine iki ila üç kat arttığı belirtilirken, küçük yerleşim yerleri ve kıyı şehirlerinde zaman zaman ters yönde sonuçların da ortaya çıkabildiği ifade ediliyor. Ancak eleştirmenlere göre bu tür istatistikler, sosyoekonomik koşullar ve sağlık eşitsizlikleri dikkate alınmadan yorumlanıyor.

Bakanlık: “Kararları Yeniden Gözden Geçirmek İstiyoruz”

Hâlihazırda Danimarka’da yaklaşık 255 bin kişi malulen emeklilik maaşı alıyor. İstihdam Bakanı Kaare Dybvad Bek (S), bu kişilerden kaçının yeniden incelemeye alınacağına dair net bir sayı vermekten kaçındı.

Bakanlığın DR (Danimarka Radyosu)’na yaptığı yazılı açıklamada, müzakerelerdeki temel odağın “Batı dışı göçmenlerin malulen emeklilikte orantısız temsili” olduğu vurgulandı. Bu ifade, insan hakları çevreleri tarafından ayrımcı bir yaklaşımın göstergesi olarak değerlendirildi.

Sağ Partilerden Sert Destek

Hükümetin planı, özellikle sağ partiler tarafından memnuniyetle karşılandı. Danimarka Halk Partisi’nin (Dansk Folkeparti) istihdam sözcüsü Nick Zimmermann, konuyla ilgili sert açıklamalarda bulundu.

Zimmermann, “Malulen emeklilerin her beşinden birinden fazlasının yabancı olduğunu görüyoruz. Bu nedenle bu dosyaların gözden geçirilmesine ihtiyaç var. Sağdan soldan dağıtılırken verilen hiçbir yabancının malulen emekliliğine güvenmiyorum” ifadelerini kullandı.

Bu açıklamalar, göçmen karşıtı söylemlerin kurumsal düzeye taşındığı yönünde eleştirilere neden oldu.

Hükümet İçinde de Görüş Ayrılığı Var

Söz konusu plan, hükümet içinde de ciddi tartışmalara yol açtı. Geçtiğimiz yıl Venstre Partisi Genel Başkanı ve Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, dezavantajlı bölgelerde yaşayan vatandaşların malulen emekliliklerinin yeniden değerlendirilmesini önermişti.

Bu öneri, hükümet ortakları arasında görüş ayrılıklarına neden olmuştu. O dönemde Sosyal Demokratlar’dan istihdam bakanı olan Ane Halsboe-Jørgensen, “çok dikkatli olunması gerektiği” uyarısında bulunurken, Moderaterne Partisi’nin eski istihdam sözcüsü Karin Liltorp ise öneriyi “şüphe uyandırıcı ve damgalayıcı” olarak nitelendirmişti.

Hukuk Devleti İlkesi Zedeleniyor mu?

Yeniden inceleme planına yönelik tepkiler yalnızca siyasetten gelmiyor. Danimarka Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği (Dansk Socialrådgiverforening), bu adımların hukuki güvenceyi zedeleyebileceği uyarısında bulundu.

Dernek Başkanı Signe Færch, daha önce hak kazanılmış bir sosyal yardımın siyasi kararlarla geri alınmasının hukuk devleti ilkesi açısından son derece kaygı verici olduğunu belirtti. Færch, birçok malulen emeklinin kendisini şüphe altında ve güvensiz hissetmeye başladığını da vurguladı.

Psikolojik Kırılganlık Uyarısı

Benzer bir endişe, Enhedslisten Partisi Grup Başkanı Peder Hvelplund tarafından da dile getirildi. Hvelplund, özellikle psikolojik rahatsızlıklar nedeniyle malulen emekli olmuş bireyler açısından bu sürecin ciddi bir belirsizlik ve güvensizlik ortamı yarattığını ifade etti.

Uzmanlara göre, bu tür politikalar yalnızca sosyal devlet anlayışını değil, aynı zamanda Danimarka’da yaşayan Müslüman göçmenlerin toplumsal aidiyet duygusunu da zedeliyor.