Bayramda Tatlı Keyfi Tehlikeye Dönüşmesin

Bayramlar, ailelerin bir araya geldiği, sofraların tatlılarla ve şekerlerle dolduğu en özel günlerden biridir. Özellikle çocuklar için bayram denildiğinde akla ilk gelen şeylerden biri şeker ve tatlı ikramlarıdır. Ancak uzmanlar, bu keyifli anlarda özellikle küçük çocukların hızlı yemek yemesi veya ağzındaki yiyecekle konuşması nedeniyle boğulma riskinin artabileceği konusunda uyarıyor. Şeker, lokum, fındık ve benzeri küçük gıdaların soluk borusuna kaçması saniyeler içinde hayati bir tehlikeye dönüşebiliyor. Bu nedenle bayram ziyaretlerinde çocukların yiyecek tüketimi sırasında dikkatli olunması ve olası bir boğulma durumunda nasıl müdahale edileceğinin bilinmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlara göre, böyle anlarda doğru ve hızlı şekilde uygulanan Heimlich manevrası hayat kurtarabilir.

Saniyeler İçinde Müdahale Gerekiyor

Hitit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalından Doç. Dr. Selçuk Kayır, soluk borusuna yabancı cisim kaçan kişiye saniyeler içinde Heimlich manevrası ile müdahale edilmesi gerektiğini belirterek, “Bunu yapamazsak hastamızın belli bir süre sonra solunum durmasından dolayı kalbi durabilir.” dedi. Heimlich manevrasının çok kolay ve herkes tarafından bilinmesi gereken bir müdahale şekli olduğuna dikkati çeken Kayır, “Soluk borusuna yabancı cisim kaçan hastanın arkasına geçerek, bir elimizi yumruk yapıp, göbek deliği ile göğüs boşluğu arasına koyarak, diğer elimizi de üzerine koyup, hızlı şekilde içe ve yukarıya doğru 5-6 kez bastırmamız gerekiyor. Heimlich manevrası sayesinde basıncı artırıp yabancı cismin çıkmasını sağlamamız gerekiyor. Bunu saniyeler içinde yapmak gerekiyor çünkü eğer bunu yapamazsak hastamızın belli bir süre sonra solunum durmasından dolayı kalbi durabilir. Bu nedenle saniyeler içinde, hızla müdahale etmek gerekiyor.” diye konuştu.

SAĞLIK | 29 Mart 2025 Bayramda Sağlıklı Kahvaltı Yapın!

Çocuklarda Kazara Ölümlerin En Yaygın Nedeni

Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalından Doç. Dr. Güvenç Doğan ise soluk borusuna yabancı cisim kaçma durumunun özellikle çocuklarda yaygın olarak görüldüğünü, dünyada çocuklarda kazara ölümlerin en sık nedenlerinden biri olduğuna dikkati çekti. Böyle bir durumda hızlı ve soğukkanlı müdahalenin önemli olduğunu ifade eden Doğan, “Hepimizin hayatında, çevremizde her an karşılaşabileceğimiz bir durum. Evde, okulda, markette, restoranda olabilir. Çok başarılı müdahaleler var, toplum da bu konuda gayet bilinçli.” diye konuştu.

“Basit ve Etkili Bir Manevra”

Soluk borusuna yabancı cisim kaçması nedeniyle solunum yapamayan kişinin ellerini boğazına götüreceğini, yüzünün morarmaya başlayacağını ifade eden Doğan, şunları kaydetti: 

“Erken müdahale edilmezse bilinç kaybı ve ölüm meydana gelebilir. Soluk borusuna yabancı cisim kaçan kişi konuşabiliyor mu, nefes alabiliyor mu, öksürebiliyor mu? Bunların üçü varsa bu iyiye işaret. Öksüremiyorsa, nefes alamıyorsa, oksijen açlığı çekiyorsa, örneğin iki elini boğazına götürüyorsa, burada ilk olarak Heimlich manevrası akla gelmeli. Çok önemli bir manevra. Zamanında ve doğru yapılırsa çok basit ve etkili bir manevra. Kişinin nefes almasını sağlar ve kişiyi hayata döndürür.” Anestezistlerin yoğun bakım ve ameliyathanelerde hava yolunu güvenli tutmakla görevli olduklarını ancak hava yolu ile ilgili tehlikenin sadece buralarda olmadığını belirten Doğan, “Yemek yerken konuşmak, gülmek, hapşırmak, hıçkırmak, çok hızlı yemek yemek yabancı cisimlerin soluk borusuna kaçmasına sebep olabilir. Restoranda, evde, okulda, pazarda, her yerde karşımıza çıkabiliyor. Dolayısıyla doğru, etkin ve zamanında yapılan Heimlich manevrası kişiyi hayata döndürebiliyor.” ifadelerini kullandı.

Acil Yardım Çağrısı ve Heimlich Manevrası

Uzmanlar ayrıca Heimlich manevrasının her yaş grubunda aynı şekilde uygulanmadığını hatırlatıyor. Özellikle bebeklerde ve çok küçük çocuklarda karına bası yapılmasının tehlikeli olabileceği, bu nedenle farklı bir yöntem uygulanması gerektiği belirtiliyor. Bir yaşın altındaki bebeklerde sırt üstü ve sırtına yapılan kontrollü vuruşlarla hava yolunun açılmasının hedeflendiği ifade edilirken, yetişkinlerde ise karın bölgesine yapılan basının diyaframı yukarı doğru iterek akciğerlerdeki havayı dışarı fırlattığı ve bu sayede soluk borusuna kaçan yabancı cismin çıkarılabildiği anlatılıyor. Sağlık uzmanları, böyle bir durumla karşılaşıldığında acil yardım çağrılmasının ve Heimlich manevrası uygulanırken aynı zamanda profesyonel yardımın yola çıkmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor.