Suriyelilerin Yüzde 80’inin Geri Gönderilmesi Mümkün mü?

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile Berlin’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Almanya’da yaşayan Suriyelilerin yaklaşık yüzde 80’inin önümüzdeki üç yıl içinde ülkelerine geri gönderileceğini açıkladı.

Merz, Suriye’de savaşın sona ermesiyle birlikte şartların değiştiğini savunarak, geri dönüş seçeneklerinin artık daha güçlü şekilde gündeme alınması gerektiğini dile getirdi. Özellikle suça karışmış ve oturum hakkı bulunmayan kişilerin öncelikli olarak geri gönderileceğini vurgulayan Merz, buna karşın Almanya’ya entegre olmuş ve nitelikli işlerde çalışan Suriyelilerin ülkede kalabileceğini belirtti.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ise daha dengeli bir yaklaşım sergileyerek, Suriyelilerin hem ülkelerine dönerek yeniden inşa sürecine katkı sunabileceğini hem de Almanya’da kalmak isteyenlerin çalışma hakkına sahip olması gerektiğini ifade etti.

Görüşmede bu sene Almanya’nın Suriye’nin altyapı inşa ve onarımı için 200 Milyon Euro yardım yapması da kararlaştırıldı.

ALMANYA | 31 Mart 2026 Merz’in “Suriyelilerin Yüzde 80’i Evlerine Dönecek” Açıklaması Tepki Çekti

Almanya’da Suriyeli Nüfusun Durumu

Almanya’da yaşayan Suriyelilerin sayısı son yıllarda kademeli olarak azalsa da bu düşüş daha çok vatandaşlığa geçişten kaynaklanıyor. Resmi verilere göre, 215 yılından sonra Almanya’ya 1 Milyon 280 bin Suriyeli geldi. Bu süre zarfında 340 bin Suriyeli Alman vatandaşlığına geçti. Alman vatandaşı olarak doğan Suriye kökenli çocukların sayısı ile ilgili kesin bir istatistik bulunmamakla birlik bu sayının 50 bini aştığı tahmin ediliyor.

2025 itibarıyla yaklaşık 320 bin Suriyeli istihdam edilmiş durumda. Bunların yaklaşık yüzde 88’i sosyal güvenlik kapsamında çalışıyor. Yani sosyal kasaya ödeme yapıyor. Suriyeliler arasında genel istihdam oranı yüzde 60 seviyesinde bulunurken, çalışanların yüzde 56’sı nitelikli iş gücü kategorisinde yer alıyor.

Bununla birlikte yaklaşık 450 bin Suriyeli sosyal yardım sisteminden faydalanıyor. Ancak bu rakamın önemli bir kısmını çocuklar oluşturuyor. Çalışabilir nüfus içinde gençlerin büyük bölümü eğitim, meslek kursu ve dil öğrenme sürecinde bulunuyor. Dolayısıyla bu grubun iş hayatına katılması çok büyük ihtimal dahilinde bulunuyor. Suriyeliler geç gelmiş olsalar bile, göçmenler arasında en yüksek istihdam oranına sahip bulunuyorlar.

Kritik Mesleklerde Suriyelilerin Rolü

Suriyeliler, Almanya’da özellikle iş gücü açığının yoğun olduğu sektörlerde kritik roller üstleniyor. İşverenlere yakınlığıyla bilinen Alman Ekonomi Enstitüsü (IW) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yaklaşık 80 bin Suriyeli “Engpassberufe” olarak tanımlanan yani eleman açığının yüksek olduğu mesleklerde çalışıyor.

Öteyandan 4 binden fazla Suriyeli kamyon ve oto tamircisi (Kfz-Mechatroniker) olarak görev yapıyor. 2 bin 470 Suriyeli de diş hekimi olrak çalışırken, çocuk bakımı ve eğitimi alanında 2 bin 260, sağlık ve hasta bakımında ise 2 bin 160 Suriyeli çalışıyor. Ayrıca 2 bin 100 Suriyeli elektrik tesisatçılığı, 1 bin 570 Suriyeli de tesisat, ısıtma ve klima teknisyenliği gibi iklimle ilgili kritik işlerde istihdam edilmiş durumda.

En dikkat çekici rakam ise hastanelerdeki Suriyeli doktor sayısı. Alman Hastaneler Birliği’ne göre Aralık 2024 sonunda 5 bin 745 Suriyeli doktor Alman hastanelerinde görev yapıyor. Bunlar, yabancı doktorlar arasında en büyük grubu oluşturuyor. Suriyeli hemşire ve bakım personeli de sağlık sisteminin vazgeçilmez parçası haline gelmiş durumda. Enstitü uzmanı Fabian Semsarha, “Suriyeli çalışanlar Alman iş gücündeki açığı ciddi anlamda azaltıyor” değerlendirmesinde bulundu.

ALMANYA | 4 Kasım 2025 Almanya Başbakanı Merz: Suriyeliler Geri Dönecek

Merz’in Açıklamalarına Tepkiler Büyüyor

Merz’in “yüzde 80 geri dönüş” hedefi ise siyaset, akademi ve sivil toplumdan geniş çaplı eleştiriler aldı. SPD, Yeşiller ve Sol Parti temsilcileri, bu tür net oranların gerçekçi olmadığını ve toplumsal huzuru zedeleyebileceğini ifade etti.

SPD’den Saarland Eyalet Başbakanı Anke Rehlinger, “Bu tür somut sayı ve zaman vermek akıllıca değil, çünkü karşılanamayacak beklentiler yaratıyor” dedi. Rehlinger, birçok Suriyelinin artık “bizim hemşehrimiz” olduğunu, entegre olup Alman vatandaşı olduğunu hatırlattı.

Merz’in açıklamalarına Friedrich Merz’ın partisi Hristiyan demokratlar içinden de tepki geldi. CDU dış politika uzmanı Roderich Kiesewetter, “Bu rakamlar hem iç politikada hem de sağ popülist partilere malzeme veriyor” uyarısında bulundu. Kiesewetter, nitelikli Suriyeli iş gücünün kaybının Almanya için yeni bir sorun yaratacağını belirtti.

Yeşiller Partisi’nden Luise Amtsberg ise açıklamaların Almanya’daki yüz binlerce Suriyeliyi tedirgin ettiğini ifade ederek, geri dönüş için Suriye’de güvenli ve sürdürülebilir şartların henüz oluşmadığını dile getirdi.