Srebrenitsa Soykırımının 31. Yılında 10 Kurban Daha Toprağa Verilecek

Bosna-Hersek’te 11 Temmuz 1995 tarihinde yaşanan ve Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası en büyük katliamı olarak kabul edilen Srebrenitsa Soykırımı’nın üzerinden 31 yıl geçti. Bu yıl düzenlenecek anma törenlerinde, kimlikleri yeni tespit edilen 10 kurban daha Potoçari Anıt Mezarlığı’nda defnedilecek.

Uluslararası Kayıp Kişiler Komisyonu (ICMP) tarafından yapılan açıklamada, kurbanların kalıntılarının son yıllarda gerçekleştirilen DNA analizleri sonucunda teşhis edildiği belirtildi.

Kimlikleri Yıllar Sonra Tespit Edildi

Yetkililerin verdiği bilgilere göre, bu yıl defnedilecek kurbanların en genci katledildiğinde henüz 20 yaşındaydı. En yaşlı kurban ise 56 yaşında hayatını kaybetti. ICMP, 11 Temmuz’daki anma programına kadar yeni kimlik tespitlerinin tamamlanabileceğini ve defin sayısının artabileceğini ifade etti.

Srebrenitsa’da katledilenlerin kimliklerinin belirlenmesi çalışmaları aradan geçen onlarca yıla rağmen devam ediyor. Her yıl yeni kurbanlar tespit edilerek Potoçari’deki anıt mezarlıkta son yolculuklarına uğurlanıyor.

Delilleri Gizlemek İçin Toplu Mezarlar Taşındı

Resmî verilere göre Srebrenitsa’da en az 8 bin 372 Boşnak Müslüman sistematik şekilde katledildi. Ancak kurbanların önemli bir kısmı hâlâ tam olarak defnedilebilmiş değil.

Bunun en önemli nedenlerinden biri, katliamı gerçekleştiren güçlerin delilleri gizlemek amacıyla toplu mezarları yıllar sonra yeniden açarak insan kalıntılarını farklı bölgelere taşıması oldu. Bu durum, kurbanların kimliklendirilmesini ve ailelerine teslim edilmesini son derece zorlaştırdı.

Bugüne kadar Bosna-Hersek genelinde 570’ten fazla noktada insan kalıntılarına ulaşıldı. Son toplu mezar bulgularından biri ise 2021 yılında ortaya çıkarıldı.

Srebrenitsa’nın En Küçük Kurbanlarından Biri

Soykırımda hayatını kaybedenler arasında yalnızca yetişkinler bulunmuyordu. Kimliği tespit edilen kurbanlar arasında, doğumundan yalnızca birkaç gün sonra öldürülen Fatima Muhić isimli bebek de yer alıyor. Fatima, Srebrenitsa Soykırımı’nın en küçük kurbanlarından biri olarak hafızalarda yer edindi.

Srebrenitsa’da Ne Yaşandı?

11 Temmuz 1995’te, Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa, General Ratko Mladić komutasındaki Sırp birlikleri tarafından ele geçirildi. Bölgede görev yapan Hollandalı BM askerleri sivilleri korumakta yetersiz kaldı.

Kentte yaşayan binlerce Boşnak Müslüman erkek ve çocuk ailelerinden zorla ayrıldı, çeşitli bölgelere götürüldü ve sistematik şekilde katledildi. Takip eden günlerde 8 binden fazla Müslüman erkek ve çocuk öldürüldü.

Uluslararası Mahkemeler Soykırım Kararı Verdi

Srebrenitsa’da işlenen suçlar, başta Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) olmak üzere uluslararası yargı mercileri tarafından “soykırım” olarak tanımlandı.

Aradan geçen 31 yıla rağmen yüzlerce kişi hâlâ kayıp olarak aranırken, kurban yakınları adalet mücadelesini sürdürmeye devam ediyor. Her yıl 11 Temmuz’da düzenlenen anma törenleri ise hem kayıpların hatırlanmasına hem de insanlık tarihinin bu kara sayfasının unutulmamasına vesile oluyor.