Almanya’da Yeni Araştırma: Dindarlık Toplumsal Dayanışmayı Güçlendirebilir

Almanya’da yeni bir araştırmaya göre dindarlık, toplumsal dayanışmanın güçlenmesine katkı sağlayabiliyor. Bertelsmann Vakfı’nın yeni Din Monitörü araştırmasına göre, orta düzeyde veya yüksek düzeyde dindar kişiler, az dindar ya da hiç dindar olmayanlara kıyasla ortalama olarak daha yüksek toplumsal dayanışma noktasında daha yüksek puana ulaştı. Bununla birlikte, farklı dini topluluklar arasında belirgin farklılıklar görüldü. Vakfın salı günü yaptığı açıklamaya göre, az dindar ya da hiç dindar olmayan katılımcıların toplumsal dayanışma endeksindeki ortalama puanı 49 oldu. Orta düzeyde dindar kişiler 53, yüksek düzeyde dindar kişiler ise 52 puan aldı.

“Din, Sosyal İlişkileri Güçlendirebilir”

Araştırmanın ortak yazarlarından Yasemin El-Menouar, “Din, sosyal ilişkileri güçlendirebilir, yardımlaşmayı teşvik edebilir ve insanları toplumsal katılıma yöneltebilir.” dedi. Sosyolog ve İslam bilimleri uzmanı El-Menouar’a göre belirleyici olanın yalnızca bir dini topluluğa mensup olmak değil, dini pratiğin günlük hayatta ne ölçüde yaşandığı ve kişinin sosyal çevreyle ne kadar bütünleştiği olduğu görülüyor. Temsili araştırma kapsamında mart ayında 18 ile 94 yaşları arasındaki 5 binden fazla kişiyle görüşüldü. Endeks, toplumsal dayanışmayı 0 ile 100 arasında bir ölçekte değerlendiriyor. Bu kapsamda katılımcıların sosyal ilişkileri, güven duygusu, aidiyet, toplumsal katılım ve diğer unsurlara ilişkin yanıtları bir araya getiriliyor.

Toplumsal Dayanışma Yeniden Güçlendi

Araştırmaya göre Almanya’da toplumsal dayanışma, yaşanan belirgin düşüşün ardından yeniden güçlendi. Genel endeks 2023’teki 46 puandan 51 puana yükseldi. Endeks 2017’de 54, 2020’de ise 55 puan seviyesindeydi. Buna göre toplumsal dayanışma henüz önceki düzeyine ulaşmış değil. Özellikle sosyal ilişkiler alanında belirgin bir iyileşme görüldü. Bu alandaki puan 2023’te 49 iken 57’ye yükseldi. Toplum yararını gözetme eğilimi de 53 puanla görece yüksek bir seviyede bulunuyor. Siyasi ilgi ise araştırmanın incelenen dönemdeki en yüksek değeri olan 65 puana ulaştı.

Buna karşılık federal hükümete duyulan güven düşük seviyede kalmaya devam ediyor. Bu alandaki puan 2023’te olduğu gibi 37’de kaldı. Adalet duygusunu ölçen değer ise 25 puana gerileyerek 2017’den bu yana en düşük seviyeye indi.

Yüksek Dindarlık Toplum Yararına Yönelik Tutumu Güçlendiriyor

Dini aidiyet açısından bakıldığında, Protestan katılımcıların toplumsal dayanışma endeksindeki ortalama puanı 55 oldu. Katoliklerde bu değer 53, herhangi bir dini inanca bağlı olmayanlarda 49, Müslüman katılımcılarda ise 46 olarak ölçüldü. Ancak vakıf, Müslüman katılımcıların daha düşük puanını dayanışmaya veya toplumsal katılıma yönelik daha düşük bir isteklilikle açıklamamak gerektiğine dikkat çekiyor. Müslüman katılımcılar arasında ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Dindarlık düzeyi arttıkça sosyal ilişkiler ve toplum yararını gözetme alanlarındaki puanlar da yükseliyor.

Buna karşılık topluma aidiyet duygusu, az dindar veya hiç dindar olmayan Müslümanlarda 46 puandan, orta düzeyde dindarlarda 42 puana, yüksek düzeyde dindarlarda ise 28 puana geriliyor. Araştırmada bu durumun olası nedenleri arasında ayrımcılık, toplum tarafından yeterince kabul görmeme ve kurumsal düzeyde sınırlı temsil gösteriliyor. Ayrıca kişilerin kendi dini topluluklarına daha güçlü biçimde yönelmesinin de bu tabloda rol oynayabileceği belirtiliyor.(bb)