Almanya’da “Z Kuşağı” İş Bulamıyor

Almanya’da iş piyasası özellikle çalışma hayatına yeni atılan gençler için giderek zorlaşıyor. Birkaç yıl öncesine kolayca iş bulabilen gençler, bugün daha az sayıda iş fırsatıyla karşı karşıya. Giriş seviyesindeki iş ilanlarının sayısı son yıllarda ciddi ölçüde azalırken, ekonomik durgunluk ve yapay zekanın etkisi de tartışılıyor. Bu tablo, yıllardır yüksek beklentileri ve iş-yaşam dengesiyle gündeme gelen Z kuşağının çalışma hayatındaki tutumlarını da değiştiriyor.

Giriş Seviyesindeki İşler Üçte İki Oranında Azaldı

Almanya’daki iş piyasasının gençler açısından ne kadar zorlaştığını gösteren en dikkat çekici verilerden biri, iş ilanlarındaki düşüş. Online iş platformu Indeed’in verilerine göre, giriş seviyesindeki pozisyonların sayısı 2022 yılında ulaşılan rekor seviyeden bu yana üçte iki oranında azaldı. Bu durum, üniversiteden yeni mezun olan ya da ilk kez çalışma hayatına girmek isteyen gençlerin iş bulmak için daha uzun süre beklemek zorunda kalması anlamına geliyor.

Ekonomist Virginia Sondergeld, mevcut tablonun gençlerin kariyerlerinin başlangıcını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunurken, yeni mezunların ekonomik belirsizlik dönemlerinde ilk gözden çıkarılan gruplardan biri olduğunu belirtti. Sondergeld, “Çalışma hayatına dezavantajlı başlayan bir kuşak ortaya çıkabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Z Kuşağının İş Hayatındaki Beklentileri Değişiyor

Bu gelişme, özellikle Z kuşağının çalışma hayatına ilişkin beklentilerini yeniden gündeme getirdi. Almanya Federal İş ve İşgücü Araştırmaları Enstitüsü’ne göre 1995-2010 yılları arasında doğanları kapsayan Z kuşağı, son yıllarda çalışma hayatına bakışı nedeniyle sık sık eleştiriliyordu. Bu kuşağın daha yüksek maaş, esnek çalışma, iyi bir çalışma ortamı ve güçlü bir iş-yaşam dengesi istediği, gerektiğinde de bu taleplerinden vazgeçmediği savunuluyordu.

Sosyal bilimci Klaus Hurrelmann ise Z kuşağının önemli bir bölümünün iş nedeniyle özel hayatından taviz vermek istemediğini söylüyor. Hurrelmann’a göre gençler, işin hayatlarının tamamını kontrol etmesine izin vermemek konusunda önceki kuşaklara kıyasla daha kararlı. Bu nedenle iş yükü aşırı arttığında sınır koymayı tercih ediyorlar.

“Almanya’da Gençler 2026”

Ancak iş piyasasındaki değişim gençlerin beklentilerini de etkiliyor. “Almanya’da Gençler 2026” araştırmasına göre, gençlerin gelecekteki işleriyle ilgili bazı öncelikleri son yıllarda gerilemiş durumda. İyi bir çalışma ortamını önemli bulanların oranı yüzde 56’ya düşerken, bu oran 2024 ve 2025 yıllarında yüzde 60’ın üzerindeydi. İş güvencesine verilen önem de yüzde 49’a geriledi. Araştırmayı hazırlayan uzmanlardan Simon Schnetzer, bu değişimi “mütevazılığın geri dönmesi” olarak yorumluyor.

Gençlerin Meslek Eğitimine İlgisi Artıyor

Dikkat çeken bir başka gelişme ise meslek eğitimine yönelik ilginin artması. Üniversite eğitimi sonrasında beyaz yakalı bir işe girme hedefi yerine, doğrudan belirli bir meslek edinmeyi sağlayan eğitim yolları gençler arasında yeniden daha cazip hale geliyor. Bunun nedenlerinden biri de bu alanlarda iş bulmanın daha kolay olduğuna yönelik beklenti.

Yapay Zeka Gençlerin İşlerini Elinden Mi Alıyor?

Son dönemde yapay zeka, çeviri, metin yazımı, müşteri hizmetleri, basit yazılım geliştirme ve çeşitli ofis işlerinde insanların yaptığı görevlerin bir bölümünü üstlenmeye başladı. Bu nedenle özellikle çalışma hayatına yeni girecek gençlerin gelecekte iş bulmakta daha fazla zorlanabileceği endişesi ortaya çıkıyor.

ALMANYA | 14 Haziran 2026 Almanya’da Alarm Zilleri: 2036’ya Kadar 4,3 Milyon İşçi Açığı Olacak

Ancak mevcut veriler, Almanya’daki iş kayıplarının doğrudan yapay zekadan kaynaklandığını göstermiyor. Indeed ekonomisti Virginia Sondergeld’e göre asıl neden ekonomik durgunluk. Şirketler belirsizliğin arttığı dönemlerde öncelikle yeni çalışan alımını ve genç yeteneklere yapılan yatırımları azaltıyor.

Alman Ekonomi Enstitüsü’nden işgücü piyasası uzmanı Holger Schäfer de benzer görüşte. Schäfer’e göre Almanya’da son dönemde görülen istihdam kaybını yapay zeka ya da teknolojik gelişmelerle açıklamak doğru değil. Ona göre temel sorun, ekonominin içinde bulunduğu kötü durum.(bb)