Pasif İçicilik De Öldürüyor!
@Shutterstock
Sigara dumanı, içmeyenlerin de hayatını tehdit ediyor. 2023 yılında pasif içicilik yaklaşık 1,7 milyon kişinin ölümüne yol açtı.
- SAĞLIK
- 16 Ekim 2026
- 0
Dünya genelinde yapılan araştırmada, 2023’te yaklaşık 1,7 milyon kişinin pasif içiciliğe maruz kalması sonucu hayatını kaybettiği belirtildi. “The Lancet” dergisinde yayımlanan araştırmada, 204 ülke ve bölgedeki pasif içicilik yaygınlığı ile buna bağlı hastalık yükü incelendi.
767 Milyon Çocuk Pasif İçiciliğe Maruz Kaldı
Araştırmada, 2023’te dünya genelinde yaklaşık 767 milyonu çocuk olmak üzere 2,7 milyardan fazla kişinin pasif içiciliğe maruz kaldığı ve bu durumun yaklaşık 1,7 milyon kişinin ölümüne neden olduğu belirtildi.
Yetişkin ölümlerinin en başta “iskemik kalp hastalığından”, çocuk ölümlerinin ise “alt solunum yolu enfeksiyonundan” kaynaklandığı aktarıldı.
Araştırmada, pasif içiciliğin küresel ölçekte önemli bir sağlık riski olmaya devam ettiği belirtilerek özellikle kadın ve çocukların korunması için daha güçlü tütün kontrol önlemleri alınması çağrısında bulunuldu.
Çocuklar ve Kadınlar Büyük Risk Altında
Çalışmaya göre 2023 yılında pasif içiciliğe maruz kalan yaklaşık 2,7 milyar insanın 767 milyonunu 0-14 yaş arası çocuklar oluşturdu. Pasif içiciliğin, 1,66 milyon erken ölüme yol açtığı ve iskemik kalp hastalığı başta olmak üzere erken engellilik ve hastalıklara neden olduğu tespit edildi. Çocuklarda ise pasif içiciliğin 2023 yılında 5,2 milyon solunum yolu enfeksiyonuna yol açtığı kaydedildi. Özellikle kadınların sigara içme oranının düşük olduğu bölgelerde pasif içicilikten daha fazla etkilendiği aktarıldı.
Ciddi Sağlık Sorunlarına Yol Açıyor
Pasif içicilik, tütün ürünü kullanan kişilerin çevresindekilerin dumana istemeden maruz kalması olarak tanımlanıyor.
Sigara içenler, dumanı filtrenin içinden geçen “ana akım” duman olarak solurken, sigara içmeyenler ağırlıklı olarak yandan çıkan dumanı soluyor. Bu duman filtrelenmiyor ve sigara içenin soluduğu dumana kıyasla birim başına daha yüksek düzeyde toksik ve kanserojen bileşikler içeriyor.
Araştırmacılar, ikinci el sigara dumanının özellikle kardiyovasküler hastalıklar ve çocukluk çağı solunum yolu hastalıkları üzerinden küresel sağlık kaybının önemli bir itici gücü olmaya devam ettiğini hesapladı.
Tütün dumanına maruziyet; inme, alt solunum yolu enfeksiyonları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, astım, tip 2 diyabet ile trakea, akciğer ve meme kanserleri dahil olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirildi.
Bölgelere Göre Dumansız Hava Sahaları
2024 itibariyle, yüzde 70’i Amerika kıtasında bulunan yalnızca 79 ülke, Dünya Sağlık Örgütü çerçevesinin öngördüğü en yüksek koruma standartlarına ulaşmış durumda; bu ülkelerde ya tüm kamusal alanlar tamamen dumansız ya da nüfusun en az yüzde 90’ı mevzuat kapsamına giriyor.
Orta Avrupa, Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesinde maruziyet yaygınlığı yüzde 37,7 ile küresel ortalama olan yüzde 33,9’un üzerinde seyretti ve 146 milyon kişiyi etkiledi.
Araştırmacılar, ikinci el sigara dumanına maruz kalan kişi sayısının dünya genelinde büyük ölçüde aynı kaldığını, ancak Sahra Altı Afrika, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da keskin biçimde arttığını belirtti.
Her Üç Yetişkinden Biri Tütün Ürünü Kullanıyor
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hacı Ahmet Bircan da tütün kullanımının dünya üzerinde insanoğlunun karşılaştığı en önemli halk sağlığı tehditlerinden biri olduğunu belirterek, vücutta her organa zararlı etkisi bulunan tütün kullanımının çok sayıda kansere yol açtığını söyledi.
Dünya genelinde 1,2 milyar kişinin tütün ürünü kullandığını aktaran Bircan, bunun yüzde 80’ini düşük orta gelirli ülkelerde yaşayanların oluşturduğunu dile getirdi. Bircan, her üç yetişkinden birinin tütün ürünü kullandığını, erkeklerin yüzde 50’si, kadınların ise yüzde 15’inin sigara içtiğini belirtti.
Sigara DNA’mızda Yapısal Hasara Sebep Oluyor
Bircan, sigaranın akciğer kanserinin yanı sıra ağız, dil, gırtlak, nefes borusu ve tütün metabolitlerinin idrar yoluyla atılması nedeniyle mesane kanseriyle de doğrudan ilişkisi olduğunu vurgulayarak, “Ayrıca prostat, pankreas, karaciğer kanserleri gibi birçok kanser türüyle de ilişkili olduğunu biliyoruz. Tek bir sigara içilmesiyle insanlar kanser olmuyor. Ama her gün sayısız adet sigara içilmesi vücudumuzdaki hücrelerin DNA’larında yapısal hasarlara sebep oluyor. Vücutta DNA’nın tamir mekanizmaları bulunuyor. Bu tamir mekanizmaları yetersiz kaldığı zaman oradaki mutasyon gelişimi ve bu mutasyonlar sonucunda da kanser gelişimi söz konusu oluyor.” değerlendirmesinde bulundu. (aa)





