“Sağlığını Koruyan Hacı, İbadetini Huzurla Tamamlar”
@Shutterstock
Hac yolculuğu yalnızca manevi hazırlık değil, aynı zamanda ciddi bir sağlık bilinci de gerektiriyor. Dr. Caner Curuk, hacı adaylarının sıcak hava, yoğun kalabalık ve fiziksel yorgunluğa karşı sıvı tüketiminden ilaç düzenine kadar birçok konuda dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
- SAĞLIK
- 11 Mayıs 2026
Dr. Caner Curuk*
Hac ibadeti, Müslüman’ın ömründe yaşayabileceği en derin manevi yolculuklardan biridir. Ancak bu kutlu yolculuk; yüksek sıcaklık, yoğun kalabalık, uzun yürüyüşler ve fiziksel dayanıklılık gerektiren zorlu şartlar altında gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle hacı adaylarının yalnızca manevi hazırlık değil, sağlık açısından da bilinçli ve hazırlıklı olmaları büyük önem taşımaktadır.
IGMG Hac ve Umre Organizasyonu kapsamında görev yapan sağlık ekipleri, hac süresince hacı adaylarına 7 gün 24 saat hizmet vermek üzere hazır bulunacaktır. Ancak unutulmamalıdır ki sağlık tedbirlerini ihmal etmek, hem kişinin kendi ibadetini hem de kafile düzenini etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir. Sağlığını koruma sorumluluğu öncelikle her hacı adayının kendi üzerindedir.
Hac Öncesi Hazırlık
Hac ibadeti boyunca adayları uzun yürüyüşler, yoğun insan trafiği ve yüksek sıcaklık beklemektedir. Bu nedenle yolculuk öncesinde fiziksel hazırlık yapılması son derece önemlidir. Hacı adaylarının haftalar öncesinden başlayarak düzenli yürüyüş yapmaları, vücutlarını uzun süreli harekete alıştırmaları tavsiye edilir.
İklim Şartlarına Dikkat
Ayrıca sıcak iklim şartlarına karşı hazırlıklı olmak gerekir. Gün içerisinde bol su tüketilmeli, susama hissi beklenmeden sıvı alınmalıdır. Güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde gereksiz dışarı çıkılmamalı, açık renkli ve terletmeyen kıyafetler tercih edilmelidir. Şemsiye, güneş gözlüğü ve rahat yürüyüş ayakkabıları mutlaka kullanılmalıdır.
Aşırı soğuk içeceklerin harareti kalıcı olarak gidermediği, aksine boğaz enfeksiyonu, mide rahatsızlığı ve ani ısı değişimine bağlı sağlık sorunlarına yol açabileceği unutulmamalıdır. Serinlemek için çok soğuk içecekler yerine oda sıcaklığına yakın su ve dengeli sıvı tüketimi tercih edilmelidir.
Unutulmamalıdır ki güçlü olmak, hızlı yürümek veya kendini zorlamak değil; ibadeti sağlık içinde tamamlayabilmek esastır.
Sağlık Durumuna Uygun Tempo
İleri yaş grubundaki hacı adayları için hac ibadeti daha dikkatli planlanması gereken bir süreçtir. Yaş ilerledikçe vücudun sıcağa dayanıklılığı azalmakta, susuzluk daha hızlı gelişmekte ve ani tansiyon değişiklikleri daha sık görülmektedir.
Bu sebeple ileri yaştaki hacı adayları kendilerini başkalarıyla kıyaslamamalı, ibadetlerini kendi sağlık durumlarına uygun tempoda yerine getirmelidir. Yorulduklarında dinlenmekten çekinmemeli, kalabalık saatlerde hareket etmek yerine daha uygun zamanları tercih etmelidirler. Mümkünse yalnız hareket etmemeleri ve grup görevlileriyle irtibat halinde olmaları tavsiye edilir.
Klima Karşısında Oturulmamalı
Hac döneminde oteller, servis araçları ve kapalı alanlarda yoğun klima kullanımı sebebiyle ani sıcaklık değişimleri yaşanabilmektedir. Dışarıdaki yüksek sıcaklıktan sonra çok soğuk ortamlara ani geçiş yapılması; boğaz enfeksiyonu, kas tutulması, nezle, üst solunum yolu enfeksiyonları ve genel halsizlik gibi sorunlara yol açabilir.
Bu nedenle hacı adaylarının klima karşısında doğrudan oturmamaları, terli halde klimaya maruz kalmamaları ve özellikle gece saatlerinde ince bir üstlük bulundurmaları tavsiye edilir. “Sıcaktan geldim, hemen klimaya geçeyim” düşüncesi çoğu zaman hastalıkla sonuçlanmaktadır. Dengeli serinleme en sağlıklı yöntemdir.
Hac, milyonlarca insanın aynı anda bir araya geldiği dünyanın en büyük toplu ibadet organizasyonlarından biridir. Bu yoğunluk, solunum yolu enfeksiyonları başta olmak üzere bulaşıcı hastalık riskini artırmaktadır.
Diyabet, tansiyon, kalp hastalığı, astım, böbrek rahatsızlığı veya başka kronik hastalığı bulunan hacı adayları yolculuk öncesinde mutlaka doktor kontrolünden geçmelidir. Hac ibadetine uygunluklarının değerlendirilmesi ve ilaç planlarının gözden geçirilmesi gereklidir.
Bu nedenle hacı adayları şu hususlara dikkat etmelidir:
– Elleri sık sık sabunla yıkamak veya dezenfektan kullanmak,
– Kalabalık ve kapalı ortamlarda gerektiğinde maske kullanmak,
– Kişisel eşyaları başkalarıyla paylaşmamak,
– Özellikle hasta görünen kişilerle yakın temastan kaçınmak,
– Yeterli uyku ve dengeli beslenme ile bağışıklığı güçlü tutmak,
– Ayrıca hac için zorunlu ve tavsiye edilen tüm aşıların seyahat öncesinde tamamlanmış olması büyük önem taşımaktadır.
– Kullanacakları ilaçları yeterli miktarda yanlarında bulundurmaları,
– İlaçlarını el bagajında taşımaları,
– İlaç kullanım saatlerini yazılı şekilde not etmeleri,
– Alerji raporlarını ve önemli sağlık bilgilerini yanlarında taşımaları,
– Mevcut hastalıklarını organizasyon sağlık ekiplerine önceden bildirmeleri tavsiye edilir.
– Özellikle insülin kullanan diyabet hastalarının ilaç saklama koşullarına dikkat etmeleri gerekir.
Baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, aşırı terleme, bilinç bulanıklığı veya baygınlık hissi ciddiye alınmalıdır. Kişi hemen gölge veya serin bir alana alınmalı, dinlendirilip sıvı desteği sağlanmalıdır. Şikâyetler kısa sürede düzelmiyorsa mutlaka sağlık ekiplerine haber verilmelidir.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden sağlık ekiplerine başvurulmalıdır:
– Göğüs ağrısı
– Nefes darlığı
– Bayılma veya bilinç bulanıklığı
– Şiddetli baş dönmesi
– Yüksek ateş
– Kontrolsüz şeker veya tansiyon değişiklikleri
– Sürekli kusma veya ishal
IGMG Hac ve Umre Organizasyonu kapsamında görev yapan sağlık ekipleri, hacı adaylarının ibadetlerini sağlık ve güven içerisinde yerine getirebilmeleri için 24 saat esasına göre hizmet vermektedir. Sağlık personeli; muayene, ilk müdahale, yönlendirme, danışmanlık ve acil durum desteği sağlamaktadır.
Ancak burada unutulmaması gereken önemli bir nokta vardır: Sağlık ekiplerinin varlığı, kişisel sağlık sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Tedbirsizlik, ilaçların ihmal edilmesi, yeterli sıvı alınmaması veya sağlık uyarılarına riayet edilmemesi sonucunda yaşanacak sorunlar, çoğu zaman önlenebilir durumlardır. Her hacı adayı kendi sağlığını koruma konusunda bilinçli hareket etmekle yükümlüdür.
Sağlığı Korumak Da İbadetin Bir Parçasıdır
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kuvvetli mümin, zayıf müminden daha hayırlı ve Allah’a daha sevimlidir. Bununla beraber her ikisinde de hayır vardır.” Hac ibadeti; beden, sabır ve teslimiyet isteyen büyük bir kulluk yolculuğudur. Bu yolculukta sağlığı korumak, ibadetin huzur ve huşû içerisinde tamamlanabilmesi için bir emanete riayettir.
Rabbimiz bütün hacı adaylarımıza sağlık, afiyet ve kolaylık ihsan eylesin; ibadetlerini makbul, gayretlerini meşkûr, haclarını mebrur kılsın.
Dr. Caner Curuk *Hasene Medical Aid Association Başkanı

