Shamonda Virüsü Tespit Edilen İlk Hasta Yaşamını Yitirdi
@Shutterstock
Daha önce yalnızca hayvanlarda görüldüğü bilinen Shamonda virüsü, ilk kez bağışıklık sistemi ciddi derecede baskılanmış bir hastada tespit edildi. Ekim ayı başında hayatını kaybeden hastaya ilişkin incelemeler sürerken Fransız makamları, şu ana kadar genel nüfus açısından herhangi bir risk belirlenmediğini açıkladı.
- SAĞLIK
- 29 Ekim 2026
- 1
Fransız sağlık makamları, ağırlıklı olarak çiftlik hayvanlarını etkileyen ve yeni ortaya çıkan patojenlerden biri olan Shamonda virüsünün bir insanda yol açtığı belgelenmiş ilk enfeksiyonu duyurdu. Fransa Sağlık Bakanlığı, enfeksiyonun ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gören ve “ağır bağışıklık yetmezliği” bulunan bir hastada tespit edildiğini bildirdi. Ekim ayı başında hayatını kaybeden hastaya ilişkin klinik incelemeler devam ediyor.
Shamonda Virüsü Nedir?
Shamonda virüsü, esas olarak Culicoides cinsi sokucu tatarcıklar aracılığıyla bulaşan bir virüstür. Hayvanlarda enfeksiyonlara neden olan Schmallenberg ve Akabane virüsleriyle aynı geniş virüs grubunda yer alıyor. İlk kez 1960’lı yılların ortalarında Nijerya’da tespit edilen virüs, daha sonra Batı, Doğu ve Güney Afrika’nın bazı bölgelerinde ve Japonya’da zaman zaman görüldü. Fransa Tarım Bakanlığına göre virüs, Avrupa’da ilk kez 2026 yazında Fransa, Almanya ve İsviçre’nin de aralarında bulunduğu ülkelerde tespit edildi. Birleşik Krallık Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansı da ağustos ayında Britanya Kraliyeti’ne bağlı Jersey Adası’ndaki sığırlarda virüsü tespit etti.
Fransa’da Ne Oldu?
Hasta, Lyon Üniversite Hastaneleri bünyesinde ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi görüyordu ve bağışıklık sistemi ağır derecede zayıflamıştı. Fransız makamları, daha önce insanları enfekte edemeyeceği düşünülen virüsün, hastanın ölümünden önce görülen nörolojik komplikasyonlarla “çok büyük olasılıkla” bağlantılı olduğunu bildirdi. Yetkililer, vakanın Oropouche virüsü de dâhil olmak üzere diğer virüslerin insanlarda yol açtığı enfeksiyonlarla benzer özellikler taşıdığını belirtti.
İncelemeleri yürüten uzmanlar, hastanın virüsün ilkbahar ve yaz aylarında hayvanlar arasında dolaşımda olduğu Fransa’nın doğusunda, Culicoides cinsi bir tatarcığın ısırması sonucu enfekte olmuş olabileceğini değerlendiriyor. Virüsün onlarca yıldır Afrika ve Asya’nın bazı bölgelerinde dolaşımda olmasına rağmen daha önce insanlarda herhangi bir enfeksiyonun belgelenmemiş olması nedeniyle vaka istisnai kabul ediliyor.
Hayvanlarda Hangi Belirtilere Yol Açıyor?
Virüs, sığırlarda ateş, ishal, hâlsizlik ve süt üretiminde azalmaya neden olabiliyor. Fransa Tarım Bakanlığına göre bu belirtiler genellikle geçici oluyor. Gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar, Schmallenberg virüsünde görülenlere benzer şekilde yavru atma ve fetüste gelişim bozuklukları gibi üremeyle ilgili komplikasyonlara da yol açabiliyor.
Sığırlar virüsün başlıca hayvan konakları olarak kabul edilse de virüs bazı Avrupa ülkelerinde koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanların yanı sıra atlarda ve alpakalarda da tespit edildi.
Birleşik Krallık’taki ajans, Almanya ve İsviçre’de nörolojik hastalık belirtileri gösteren atlarda virüsün tespit edildiğini bildirdi. Enfeksiyon ile bu belirtiler arasındaki ilişkiye yönelik incelemeler sürüyor.
Virüs Nasıl Bulaşıyor?
Shamonda virüsü, esas olarak hayvanlarda görülen çeşitli virüsleri taşıyan küçük sokucu böcekler olan Culicoides cinsi tatarcıkların ısırıklarıyla bulaşıyor. Fransa Tarım Bakanlığına göre gebe bir hayvandan yavrusuna bulaşma dışında, hayvanlar arasında kayda değer bir doğrudan bulaş olduğuna dair kanıt bulunmuyor. Bakanlık, et, süt veya süt ürünleri yoluyla bulaşmayı ortaya koyan bilimsel bir kanıtın da mevcut olmadığını belirtti. Bununla birlikte hasta hayvanlardan elde edilen ürünlerin tüketime sunulmadığı vurgulandı.
Aşısı Veya Tedavisi Var Mı?
Fransa Tarım Bakanlığına göre hâlihazırda virüse karşı bir aşı bulunmuyor. Enfekte hayvanlarda virüsü ortadan kaldıran bir tedavi de mevcut değil.
Veteriner hekimler, belirtileri hafifletmeye yönelik tedavi uygulayabiliyor. Sığırlarda ateş, ishal veya süt üretiminde azalma görülmesi durumunda yetiştiricilere veteriner desteği almaları tavsiye ediliyor. Enfeksiyonun ardından ortaya çıkabilecek üremeyle ilgili komplikasyonlar açısından da veteriner takibi öneriliyor.
Yetkililer, sıvı hayvan gübresi ve durgun su gibi üreme alanlarının ortadan kaldırılması ve nakil araçlarına böceklere karşı ilaçlama yapılması yoluyla tatarcıklara maruz kalmanın azaltılmasını tavsiye ediyor. Fransa Tarım Bakanlığına göre virüs, Avrupa Birliği hayvan sağlığı mevzuatı kapsamında hâlihazırda düzenlemeye tabi bir hayvan hastalığı olarak sınıflandırılmıyor. Mevzuat uyarınca enfeksiyon tespit edilmesi hâlinde zorunlu itlaf gerekmiyor.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Fransız makamları, enfeksiyonu ve virüsün dolaşımını daha iyi anlamak amacıyla insan, hayvan ve çevre sağlığı uzmanlarının katıldığı incelemeleri sürdürüyor. Tarım Bakanlığı, virüse ilişkin mevcut bilgiler doğrultusunda genel nüfus açısından herhangi bir risk belirlenmediğini bildirdi. Fransa, vakayı Dünya Sağlık Örgütüne ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezine bildirdi.
