Cemaatler, Binalar ve İnsanlar

Mütefekkir Nurettin Topçu, Yarınki Türkiye eserinde geleceği inşa edecek nesli anlatırken gösterişten uzak, sessizce çalışan, hayatını başkalarının yaşamasına adayan bir insan idealini ortaya koyar. Onun “ruh cephesinin maden işçileri” olarak tasvir ettiği bu nesil, yaşama zevkini yaşatma aşkına dönüştüren, sabırla ve fedakârlıkla çalışan, fakat hizmetini nümayişe, yani gösteri ve şova dönüştürmeyen insanlardan oluşur. Bu anlayış, Avrupa’da faaliyet gösteren İslami cemaatler ve hareketler için de önemli bir muhasebe vesilesidir. Mesele yalnızca Avrupa’da camiler, kültür merkezleri ve eğitim kurumları inşa etmek değildir. Bu mekânlarda geleceği taşıyacak insanlar yetiştirmektir.

Avrupa’daki Müslüman topluluklar yıllar boyunca büyük emekler vererek camiler, dernekler ve eğitim merkezleri kurdular. Bu yapılar, İslami kimliğin muhafazasında önemli imkânlar sundu. Ancak bütün bu binalar yükselirken insanımız da aynı ölçüde yetişiyor mu? Kurumlarımız büyürken gençlerimizin ilmi, ahlakı, şahsiyeti ve sorumluluk bilinci de gelişiyor mu? Çünkü bir caminin duvarlarını yükseltmekle bir gencin gönlünde iman, zihninde ilim, hayatında ahlak inşa etmek aynı şey değildir. Binalar taşla ve betonla yükselir. Nesiller ise örneklikle, muhabbetle, eğitimle ve fedakârlıkla yetişir.

Batı’da yaşayan Müslüman nesillerin karşı karşıya olduğu meseleler, cemaatlerin sorumluluğunu daha da önemli hâle getiriyor. Gençlerin kimlik arayışlarına rehberlik etmek, dinî bilgiyi sağlam bir zeminde öğretmek, eleştirel düşünme kabiliyetlerini geliştirmek ve onları yaşadıkları toplumda adaletin, merhametin ve dürüstlüğün temsilcileri olarak yetiştirmek, yalnızca ailelerin değil, bütün eğitim ve hizmet kurumlarının ortak sorumluluğudur. Onlara hakikati araştırmayı, farklılıkları zenginlik olarak görmeyi, kendi değerlerini özgüvenle yaşamayı ve insanlığa faydalı olmayı öğretmek gerekir. Aidiyet muhakkak ki önemlidir. Lakin aidiyetin ahlaka dönüşmesi daha önemlidir. Mensubiyet bir başlangıç olsa dahi, şahsiyet asıl hedeftir.

Öyleyse mesele, kaç cami yaptığımızdan önce o camilerden nasıl insanlar yetiştiğini, kaç kurum açtığımızdan önce bu kurumların hangi ahlakı temsil ettiğini sorgulamaktır. Çünkü binalar cemaatlere mekân kazandırır, yetişmiş insanlar ise medeniyete istikamet verir. Avrupa’daki İslami cemaatlerin kalıcı mirası, yalnızca şehirlerin siluetine kattıkları yapılar değildir. İlmiyle, ahlakıyla, merhametiyle ve sorumluluk bilinciyle topluma değer katan nesiller olacaktır.

Binalar zamanla eskir, kurumlar değişir, şartlar dönüşür. Fakat hakikatle yoğrulmuş, ilimle donanmış ve yaşatma aşkıyla yetişmiş bir insan, bulunduğu her yerde yeniden iyiliği yeşertebilir. Asıl mesele Avrupa’da daha büyük binalar yapmak değil, bu coğrafyanın geleceğinde daha güzel izler bırakacak insanlar yetiştirmektir. Unutmayalım ki camiler taşla yapılır, fakat medeniyet insanla inşa edilir.