YAZARLAR
Hidayet Nimeti
@Shutterstock
Kimileri, eğitimle iman arasında ilişki olmadığını söylüyorlar. Hz. Nuh’un oğlunun iman etmemesini ve Allah’ın mutlak gücünü ifade eden şu ve benzeri ayetleri kanıt olarak gösteriyorlar: “Ey Peygamber! Sen sevdiğin kimseleri hidayete erdiremezsin. Ama Allah, dilediğini (ve dileyeni) hidayete erdirir. Çünkü Allah, kimin hidayete ereceğini çok iyi bilir.”(1) Böylece eğitim sürecindeki başarısızlıkların sorumluluğundan kurtulma tesellisi bulunuyor ve özeleştiri yapma ihtiyacı duyulmuyor.
Oysa, istediğini yapacak güçte olan Allah’ın belirleyip icra ettiği sünnetullah denilen değişmez yasaları var;(2) asla kimseye zulmetmez, mutlak adalet sahibidir.(3) İnsan yaptıklarından sorumludur ve sadece kendi gayretlerinin (Necm,53:39) bizzat yapıp ettiklerinin (4) karşılığını elde eder. Birçok ayet, ihtida etmenin ve sapıtmanın öznesinin insan olduğunu belirtir: “Kim hidayeti benimserse (ihtida ederse), kendi lehine ihtida etmiştir; kim de sapıtırsa kendi zararına sapmış olur.”(5) “İşte o münafık inkârcılar, hidayeti bırakıp sapıklığı satın almış kimselerdir.”(6) Bütün bu ayetleri birlikte değerlendirince şu sonuca varmak mümkün: Hidayeti hak edene Allah lütfediyor.
Hidayeti bulma mücadelesiyle bilinen Ayşe Şasa, şu tespiti yapıyor: “İnsanın Müslüman oluşu bence kendi bireysel kararıyla ilgili değil; size ilâhî bir merciden davet vuku buluyor, bir anda önünüzde bir ışık parlıyor, gafletten uyanıyorsunuz.” Peki, ilahî davetin Ayşe Hanım’a ulaşmasında kendisinin ısrarlı ve nitelikli arayışının değeri yok mu? “Marksizmin kapitalizme sunduğu eleştiri o dönemde ulaşabildiğim en sofistike ve cazip görüştü. Henüz İslâm’ı tanımıyordum” diyen Şasa, arayışı çerçevesinde köklü bir gelenek peşine düşmüş. Yıllar sonra İbn-i Arabi’yi okumaya başlamış: “Bütün ölçülerimi kaybedip, mahzun ve perişan olduğum bütün bildiklerimden şüpheye düştüğüm ve hiçbirinden yardım alamadığım bir gün, toplum beni kaldırıp bir kenara atmış. Marksizmin hiç de gündeminde olmayan bir durumla karşı karşıyayım. İşte o sıra İbn-i Arabi’nin kitabını açıyorum. Kitapta o güzel hadis-i kutsi: ‘Ben bir gizli hazine idim, bilinmek istedim.’ Bu bir davet, Allah bizi kendisini bilmeye davet ediyor. Birdenbire kalbim aşka düştü. Bomboş olan kalbimde bir aşk peyda oldu.”… “İşte o noktada Allah’ın ipine tutundum, tutuş o tutuş…” Arayarak iman etmenin sınırına gelenin giriş yapması için, Allah ile arasındaki ilişkinin etkisiyle bir kıvılcımın çakması gerekiyor, galiba.
(1) Kasas suresi, 28:56.
(2) Fatır suresi, 35:43.
(3) Nahl suresi ,16:111.
(4) Al-i İmrân, 3:182; Enfal suresi, 8:51.
(5) İsra suresi, 17:15.
(6) Bakara suresi, 2:16.
