Friedrich Merz Ne Vaat Etti, Ne Yaptı? İşte Yerine Getirilmeyen Seçim Vaatleri

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in seçim öncesinde verdiği vaatler ile göreve geldikten sonraki uygulamaları arasındaki farklılıklar tartışma konusu olmaya devam ediyor. Hristiyan Birlik partilerinin (CDU/CSU) seçim programında yer alan bazı önemli vaatler ya hiç hayata geçirilmedi ya da duyurulandan farklı şekilde uygulandı. Seçim öncesi vaatler ile hükümetin daha sonra yaptıkları karşılaştırıldığında 15 başlık öne çıkıyor.

Borç Freninde Seçim Sonrası U Dönüşü

En dikkat çekici değişikliklerden biri, Almanya’nın borçlanmasını sınırlandıran borç freni konusunda yaşandı. CDU/CSU, seçim programında anayasal borç freninin korunmasını ve mali disiplinin sürdürülmesini savunmuştu. Ancak seçimden kısa süre sonra savunma ve altyapı harcamaları için borçlanma kuralları önemli ölçüde gevşetildi. Ayrıca altyapı yatırımları için 500 milyar Euro’luk özel fon oluşturulması kararlaştırıldı.

Merz, Temmuz 2026’da yaptığı açıklamada bu kararın kişisel güvenilirliğini olumsuz etkilediğini kabul etti. Hükümetin yön değişikliğini ise özellikle Ukrayna savaşı ve değişen uluslararası güvenlik koşullarıyla gerekçelendirdi.

ALMANYA | 23 Ağustos 2026

Anket: Almanların Çoğunluğu Merz’in 2029’dan Önce Görevden Ayrılacağını Düşünüyor

Elektrik Vergisi Tüm Vatandaşlar İçin Düşürülmedi

Seçim kampanyasında verilen en açık vaatlerden biri, elektrik vergisinin herkes için düşürülmesiydi. Ancak uygulamada vergi indirimi başlangıçta yalnızca üretim sektörleri ile tarım ve ormancılık alanlarına sağlandı. Özel haneler bu indirimden yararlanamadı. Merz de daha sonra elektrik vergisinin özel haneler için düşürülmediğini kabul etti. Böylece vatandaşların enerji faturalarını azaltmaya yönelik önemli vaatlerden biri beklendiği şekilde yerine getirilmedi.

Dayanışma Vergisinin Kaldırılması da Gerçekleşmedi

Birlik partilerinin seçim programında yer alan bir diğer vaat, kalan dayanışma vergisinin tamamen kaldırılmasıydı. Ancak CDU/CSU ile SPD arasında imzalanan koalisyon anlaşmasında bu verginin mevcut haliyle devam etmesi kararlaştırıldı. Şirketlerin vergi yükünün toplamda yüzde 25 seviyesine düşürülmesi hedefi de hükümet programına alındı. Ancak bu indirimin başlangıçta duyurulduğu hızda gerçekleştirilmesi planlanmadı. Kurumlar vergisinin 2028’den itibaren kademeli olarak düşürülmesi ve 2032’de yüzde 10 seviyesine indirilmesi öngörülüyor.

Tedarik Zinciri Yasası Kaldırılmadı

CDU/CSU, seçim öncesinde ulusal tedarik zinciri yasasını tamamen kaldıracağını duyurmuştu. Ancak yasa beklendiği gibi yürürlükten kaldırılmadı; bunun yerine bazı düzenlemelerde değişikliğe gidildi ve yükümlülükler hafifletildi. Hükümet bu adımları bürokrasinin azaltılması kapsamında değerlendiriyor.

Öte yandan Merz’in seçim kampanyasında hızlı bir ekonomik toparlanma ve vatandaşların kısa sürede hissedeceği bir değişim vaadi de öne çıkmıştı. Başbakan, ilk hükümet açıklamasında vatandaşların 2025 yazında bile olumlu değişimin işaretlerini hissetmesini istediğini söylemişti. Ancak reformların beklenen hızda hayata geçirilememesi ve duyurulan “reform sonbaharının” beklentileri karşılamaması eleştirilere neden oldu.

ALMANYA | 23 Ekim 2025

Almanya Başbakanı Merz: Göçmenler Olmadan Yapamayız

Isıtma Yasası ve Nükleer Enerji Konusunda Kısmi Değişiklikler

Seçim vaatleri arasında önceki hükümetin çıkardığı Isıtma Yasası’nın kaldırılması da bulunuyordu. Yeni hükümet, mevcut GEG yasasının yerine geçmesi amacıyla yeni bir Bina Modernizasyon Yasası hazırladı. Ancak binalara yönelik yasal yükümlülükler tamamen ortadan kaldırılmadı. Bu nedenle söz konusu vaat, yasanın tamamen kaldırılmasından ziyade yeni bir düzenlemeyle değiştirilmiş oldu.

Nükleer enerji konusunda ise kapatılan santrallerin yeniden faaliyete geçirilme ihtimalinin incelenmesi vaat edilmişti. Ancak bu inceleme, Almanya’daki kapatılmış nükleer santrallerin yeniden işletmeye alınmasıyla sonuçlanmadı.

Yerine Getirilen Vaatler de Var

Seçim vaatlerine ilişkin değerlendirmede, hükümetin yerine getirdiği adımların da göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanıyor. Örneğin Bürgergeld uygulaması kaldırılarak yerine yeni temel güvence sistemi getirildi. Yeni sistemin başlangıç tarihi 1 Temmuz 2026 olarak açıklandı.

Ayrıca çalışanların işe gidiş gelişlerinde yararlandığı mesafe indirimi, 2026’dan itibaren ilk kilometreden başlayarak 38 Cent’e yükseltildi. Enerji alanında şebeke kullanım ücretlerinin düşürülmesi ve gaz depolama vergisinin kaldırılması da hayata geçirilen adımlar arasında yer aldı.(bb)